بررسی مدل رابطه ای سبک فرزندپروری طردکننده و اضطراب امتحان با نقش میانجی خودپنداره در دانش آموزان پسرپایه پنجم ابتدایی

پژوهش حاضر با هدف برازش مدل ساختاری رابطه سبک فرزندپروری طردکننده و اضطراب امتحان با نقش میانجی خودپنداره در دانش آموزان پسر پایه پنجم ابتدایی شهر لنگرود در سال تحصیلی ۱۴۰۵–۱۴۰۴ انجام شد. روش پژوهش، توصیفی از نوع همبستگی و مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش را تمامی دانش آموزان پسر پایه پنجم ابتدایی شهر لنگرود (۷۵۶ نفر) تشکیل دادند که از میان آن ها ۲۱۰ نفر با روش نمونه گیری خوشه ای انتخاب شدند. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه شیوه های فرزندپروری بامریند (۱۹۶۷)، پرسشنامه خودپنداره کودکان آهلووالیا (۱۹۶۹) و پرسشنامه اضطراب امتحان فریدمن (۱۹۹۷) استفاده شد. تحلیل داده ها نیز از طریق مدل یابی معادلات ساختاری‎ (SEM) ‎با استفاده از نرم افزارهای‎ SPSS ‎نسخه ۲۶ و‎ AMOS ‎نسخه ۲۴ انجام گرفت. یافته ها نشان داد سبک فرزندپروری طردکننده اثر مستقیم، مثبت و معناداری بر اضطراب امتحان‎ ‎(β = ۰/۵۴‎، t = ۴/۸۱‎، P < ۰/۰۵‎) ، و اثری منفی و معنادار بر خودپنداره داشت (β = ۰/۵۲-‎، t = ۶/۵۹-‎، P < ۰/۰۵‎). همچنین خودپنداره اثری منفی و معنادار بر اضطراب امتحان گذاشت (β = ۰/۱۸-‎، t = ۲/۱۳-‎، P < ۰/۰۵‎). نتایج تحلیل مسیر حاکی از آن بود که خودپنداره در رابطه میان سبک فرزندپروری طردکننده و اضطراب امتحان نقش میانجی جزئی ایفا میکند، بدین ترتیب که ضریب مسیر مستقیم برابر با ۰/۵۴، ضریب مسیر غیرمستقیم برابر با ۰/۰۹۴ و ضریب مسیر کل برابر با ۰/۶۳۴ به دست آمد. در نهایت، نتیجه گیری شد که سبک فرزندپروری طردکننده هم به طور مستقیم و هم غیرمستقیم و از طریق تضعیف خودپنداره، موجب تشدید اضطراب امتحان دانش آموزان شد؛ بنابراین، تقویت خودپنداره توانست آثار منفی سبک فرزندپروری طردکننده را تا حدی تعدیل کند‎.‎

کلیدواژه ها:

اضطراب امتحان ، خودپنداره ، سبک فرزندپروری طردکننده