مقایسه اثربخشی درمان شناختی- رفتاری و مهارت های مقابله با استرس با سازگاری تحصیلی و اضطراب امتحان در نوجوانان دختر و پسر

پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی درمان شناختی- رفتاری و مهارت های مقابله با استرس با سازگاری تحصیلی و اضطراب امتحان در نوجوانان دختر و پسر انجام شد. جامعه‎ ‎ی مورد مطالعه عبارت از دانش آموزان پایه اول دبیرستان های دولتی دخترانه و پسرانه ناحیه‎ ‎۱‎ ‎آموزش و پرورش شهر تبریز در سال تحصیلی ۹۹-‎ ‎۱۳۹۸ بود. روش پژوهش بصورت نیمه آزمایشی با طرح پیش-آزمون- پس آزمون با دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل(در هر گروه ۱۵ نفر) بود. دو گروه آزمایش به ترتیب درمان شناختی- رفتاری و مهارت‎ ‎های مقابله با استرس را دریافت کردند، در حالی که در این مدت گروه کنترل هیچ مداخله ای را دریافت نکردند. هر دو گروه در پیش آزمون و پس آزمون با استفاده از مقیاس سازگاری تحصیلی بیرز وگوسنز و اضطراب امتحان مورد ارزیابی قرار گرفتند و داده ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس چند متغیره تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که درمان شناختی- رفتاری و مهارت های مقابله با استرس به صورت معناداری باعث افزایش سازگاری تحصیلی و کاهش اضطراب امتحان می شود۰۱/۰ P<‎، اما این دو روش نسبت به یکدیگر تفاوت معناداری نداشته اند‎ ‎۰۵/۰ P>‎. مبتنی بر نتایج بدست آمده از این پژوهش می‎ ‎توان گفت که برنامه آموزش راهبرد‎ ‎های مقابله با استرس و درمان شناختی- رفتاری می تواند جزء برنامه های مداخلاتی در مراکز مشاوره ی مدارس برای افزایش سازگاری تحصیلی و کاهش اضطراب امتحان به‎ ‎کار رود.

کلیدواژه ها:

درمان شناختی- رفتاری ، راهبردهای مقابله با استرس ، سازگاری تحصیلی ، اضطراب امتحان