شناسایی و اولویت بندی نقش های حسابرسی مدیریت در کاهش ریسک های اختلال زنجیره تامین مواد اولیه در شرکت های تولیدی

هدف پژوهش حاضر، شناسایی و اولویت بندی نقش های حسابرسی مدیریت در کاهش ریسک های اختلال زنجیره تامین مواد اولیه در شرکت های تولیدی است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی، از نظر فلسفه در زمره پژوهش های قیاسی استقرایی و از نظر روش، آمیخته (کیفی کمی) از نوع اکتشافی می باشد. جامعه آماری شامل مدیران و خبرگان واحدهای تامین، تولید، انبار و حسابرسی داخلی شرکت های تولیدی و همچنین اساتید دانشگاهی متخصص در حوزه حسابرسی مدیریت و زنجیره تامین بود. با استفاده از نمونه گیری هدفمند و بر اساس اصل اشباع نظری، ۱۵ نفر به عنوان اعضای نمونه انتخاب شدند. در بخش کیفی، داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته گردآوری و با نرم افزار‎ MAXQDA ‎و روش تحلیل محتوای جهت دار کدگذاری و تحلیل شدند. در بخش کمی، پرسشنامه مقایسه زوجی مبتنی بر طیف پنج تایی لیکرت در اختیار همان نمونه قرار گرفت و داده های حاصل با استفاده از روش نقشه شناسی شناختی فازی‎ ‎ ‎(FCM)‎ ‎ ‎و تحلیل شاخص های مرکزیت، اولویت بندی شدند. یافته ها نشان داد که از میان بیست نقش شناسایی شده، به ترتیب بازنگری شروط پنالتی در قراردادها، سنجش اثربخشی اقدامات پیشگیرانه، ممیزی فرآیند سفارش دهی، ارزیابی تاب آوری تامین کنندگان و ارزیابی برنامه لجستیک جایگزین بیشترین اولویت را از نظر خبرگان کسب کرده اند. همچنین نقش هایی همچون محاسبه هزینه فرصت توقف تولید و نظارت بر خریدهای اضطراری در اولویت های پایین تر قرار گرفتند که نشان دهنده تمرکز عملی مدیران بر اقدامات پیشگیرانه حقوقی و فرآیندی به جای محاسبات نظری هزینه فرصت است. نتیجه گیری نهایی پژوهش حاکی از آن است که حسابرسی مدیریت در مواجهه با اختلالات زنجیره تامین مواد اولیه، باید از نقش سنتی نظارتی خارج شده و به یک شریک استراتژیک در طراحی قراردادها، بهینه سازی موجودی و ارزیابی تاب آوری تامین کنندگان تبدیل شود. اولویت بندی ارائه شده می تواند مبنایی برای تخصیص منابع حسابرسی داخلی و تدوین برنامه های عملیاتی کاهش ریسک در شرکت های تولیدی قرار گیرد‎.‎

کلیدواژه ها:

حسابرسی مدیریت ، ریسک اختلال زنجیره تامین ، مواد اولیه ، نقشه شناختی فازی ، اولویت بندی نقش ها‎.‎