مهارت های آینده نسل Z و ارزش آفرینی سرمایه انسانی در سازمان های هوشمند

شتاب گسترش هوش مصنوعی، خودکارسازی و تصمیم گیری داده محور، ماهیت مهارت های مورد نیاز سازمان ها را دگرگون کرده و هم زمان نسل Z را در موقعیتی قرار داده است که بخش مهمی از مسیر شغلی خود را در محیط های کاری هوشمند طی خواهد کرد. مسئله اصلی این پژوهش آن است که چه ترکیبی از مهارت ها می تواند ظرفیت های نسل Z را به سرمایه انسانی ارزش آفرین در چنین سازمان هایی تبدیل کند و این ارزش از چه سازوکارهایی ایجاد می شود. پژوهش با رویکرد کیفی، روش اسنادی و تحلیل محتوای کیفی استقرایی انجام شد. پیکره اصلی داده ها از هشت سند معتبر بین المللی، منتشرشده توسط مجمع جهانی اقتصاد، OECD، سازمان بین المللی کار، Deloitte، Microsoft و LinkedIn و PwC در فاصله سال های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵، تشکیل شد که به طور مستقیم به آینده مهارت ها، نسل Z، جوانان، هوش مصنوعی و تحول نیروی کار می پرداختند. واحدهای معنایی مرتبط با مهارت، یادگیری، هوش مصنوعی، اشتغال پذیری و ارزش آفرینی استخراج، فشرده سازی و کدگذاری شدند و از طریق مقایسه مستمر و انتزاع مفهومی در مقوله های بالاتر سازمان یافتند. یافته ها شش قلمرو مهارتی را آشکار کرد: سواد هوش مصنوعی، داده و فناوری؛ تفکر تحلیلی و قضاوت نقادانه؛ خلاقیت و نوآوری انسان محور؛ مهارت های اجتماعی، ارتباطی و رهبری؛ چابکی یادگیری، سازگاری و خودمدیریتی؛ و شایستگی ترکیبی کسب وکار، فناوری و دانش تخصصی. افزون بر این، «قضاوت اخلاقی و اعتماد در تعامل انسان و هوش مصنوعی» به عنوان لایه ای عرضی در همه مقوله ها مشاهده شد. تحلیل روابط میان مقوله ها نشان داد که ارزش سرمایه انسانی نسل Z نه از آشنایی ذاتی یا صرف با فناوری، بلکه از ترکیب مهارت های فناورانه با توانایی های شناختی، انسانی و تخصصی و از طریق یادگیری مستمر، همکاری انسان و هوش مصنوعی و کاربرد مهارت در مسائل واقعی سازمان ایجاد می شود. سازمان هوشمند، برای بهره گیری پایدار از سرمایه انسانی نسل Z، باید از مدیریت مبتنی بر شغل ثابت به معماری مهارت محور و یادگیری محور حرکت کند.

کلیدواژه ها:

سازمان هوشمند ، سرمایه انسانی ، مهارت های آینده ، نسل Z