چالش ها و راهکارهای مدیریت درآمدهای عمومی شهرداری ها با رویکرد دستیابی به پایداری مالی

درآمدهای عمومی، مهم ترین پشتوانه مالی شهرداری ها برای ایفای وظایف عمرانی، خدماتی و رفاهی محسوب می شوند و مدیریت کارآمد آن ها نقش تعیین کننده ای در پایداری مالی و توسعه متوازن شهرها ایفا می کند. با این حال، بخش قابل توجهی از شهرداری های کشور همچنان به درآمدهای ناپایدار همچون فروش تراکم ساختمانی، عوارض تخلفات ساختمانی و صدور پروانه ساخت وابسته اند؛ منابعی که به شدت متاثر از نوسانات بازار مسکن و شرایط اقتصادی کلان بوده و برنامه ریزی مالی بلندمدت را با چالش مواجه می سازند. هدف این پژوهش، شناسایی چالش های اساسی مدیریت درآمدهای عمومی در شهرداری ها و ارائه راهکارهای عملیاتی برای افزایش سهم درآمدهای پایدار است. این پژوهش با روش مروری و کتابخانه ای، با مطالعه و تحلیل محتوایی پژوهش های پیشین منتشرشده در حوزه مدیریت شهری، مدیریت مالی و حسابداری بخش عمومی انجام شده است. یافته های این مطالعه نشان می دهد که وابستگی شدید به درآمدهای ناپایدار، ناکارآمدی فرایندهای وصول، ضعف نظام قانونی و مقرراتی، فقدان شفافیت مالی، عدم استقرار حسابداری تعهدی و بودجه ریزی عملیاتی، محدودیت ظرفیت نهادی و تخصصی، و عدم بهره برداری کافی از دارایی های شهری از مهم ترین موانع تحقق درآمدهای پایدار به شمار می روند. در مقابل، هوشمندسازی و الکترونیکی کردن فرایندهای وصول عوارض، تنوع بخشی به منابع درآمدی از طریق بهره برداری اقتصادی از دارایی های شهری، بهره گیری از ابزارهای نوین تامین مالی نظیر اوراق مشارکت شهری و مشارکت عمومی خصوصی، اصلاح ساختار عوارض محلی، استقرار حسابداری تعهدی، و تقویت شفافیت مالی، از راهکارهای موثر برای دستیابی به پایداری درآمدی شهرداری ها معرفی شده اند. نتایج این پژوهش می تواند برای مدیران و کارشناسان حوزه درآمد شهرداری ها، به ویژه در شهرهای متوسط، مبنایی برای تدوین سیاست های اصلاحی فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

مدیریت درآمدهای عمومی ، شهرداری ، درآمد پایدار ، پایداری مالی ، حسابداری بخش عمومی