بررسی کارکرد و ویژگی های نمادین پیک ها و پیام رسان های عاشقانه در دیوان حافظ

عشق و دوری از معشوق، از اصلی ترین درونمایه های غزل حافظ است؛ ؛اما آنچه به این فراق و دلدادگی پویایی و حرکت می بخشد، حضور واسطه ها و پیام رسان هایی است که پل ارتباطی میان عاشق و معشوق دور از دسترس می شوند. در روزگاری که ابزارهای ارتباطی واقعی محدود بود، حافظ با نبوغ شاعرانه خود، یک «شبکه ارتباطی نمادین و فانتزی» در دیوانش خلق کرد. پژوهش حاضر به بررسی کارکرد و ویژگی های این نامه رسان های عاشقانه در شعر حافظ می پردازد. یافته های تحقیق نشان می دهد که این پیک ها به سه دسته ی اصلی عناصر طبیعی (باد صبا و نسیم سحر)، پرندگان (هدهد سلیمان و کبوتر) و عناصر درونی و وجودی عاشق (آه دل و اشک چشم) تقسیم می شوند. حافظ به این عناصر تشخص (شخصیت بخشی) داده و از آن ها نه به عنوان ابزارهای بی جان، بلکه در نقش همراز، جاسوس عاشق، آرایشگر زلف معشوق و انیس خلوت های خود استفاده کرده است که این امر موجب جنبه نمایشی، پویایی متن و تصویرسازی های بی نظیر در غزل های او شده است.

کلیدواژه ها:

غزل حافظ ، پیک ، پیام رسان ، باد صبا