چالش های حقوقی و مدیریتی سرمایه گذاری بخش خصوصی در توسعه زیرساخت های شهری

صنعت نیشکر از جمله صنایع راهبردی و منابع بر است که علاوه بر تولید محصول اصلی، حجم قابل توجهی از محصولات جانبی و جریان های باقیمانده تولید را ایجاد می کند. رویکرد سنتی به این جریان ها، عمدتا بر دفع، مصرف محدود یا استفاده کم ارزش از آن ها استوار بوده است؛ در حالی که رویکرد اقتصاد چرخشی می تواند با بازتعریف ضایعات به عنوان منابع اقتصادی، زمینه خلق ارزش، کاهش اتلاف منابع و ارتقای بهره وری را فراهم سازد. حرکت از الگوی خطی «تامین، تولید و دفع» به الگوی چرخشی «کاهش، استفاده مجدد، بازیابی و خلق ارزش» می تواند فرصت های جدیدی برای توسعه صنایع جانبی و بهبود عملکرد اقتصادی صنعت نیشکر ایجاد کند.پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای، به بررسی ظرفیت های اقتصاد چرخشی در صنعت نیشکر و نقش مدیریت در تبدیل جریان های جانبی تولید به فرصت های اقتصادی می پردازد. در این پژوهش، ضمن بررسی مبانی اقتصاد چرخشی، ظرفیت های ایجاد ارزش از محصولات و جریان های جانبی صنعت نیشکر از منظر اقتصادی، مدیریتی و بهره وری مورد تحلیل قرار گرفته است. همچنین نقش برنامه ریزی منابع، فناوری، مدیریت زنجیره ارزش، سرمایه گذاری و توسعه صنایع جانبی در استقرار الگوی چرخشی بررسی شده است.یافته های پژوهش نشان می دهد که مدیریت هدفمند جریان های جانبی صنعت نیشکر می تواند علاوه بر کاهش هزینه های ناشی از اتلاف و دفع، زمینه ایجاد منابع درآمدی جدید، توسعه صنایع پایین دستی، افزایش بهره وری مواد اولیه و بهبود بهره وری اقتصادی را فراهم کند. در این میان، باگاس، ملاس و سایر محصولات جانبی می توانند در صورت مدیریت مناسب، از یک هزینه یا جریان کم ارزش به بخشی از زنجیره خلق ارزش تبدیل شوند. همچنین توسعه زیرساخت های فرآوری، استفاده از فناوری های مناسب، ایجاد پیوند میان واحدهای تولیدی و صنایع جانبی و اتخاذ رویکرد یکپارچه در مدیریت منابع، از عوامل موثر بر موفقیت اقتصاد چرخشی در این صنعت محسوب می شوند.در نهایت، پژوهش حاضر بر این نکته تاکید دارد که اقتصاد چرخشی در صنعت نیشکر صرفا یک رویکرد زیست محیطی نیست، بلکه یک راهبرد مدیریتی و اقتصادی برای افزایش بهره وری منابع، تنوع بخشی به درآمد، توسعه صنایع جانبی و خلق ارزش پایدار محسوب می شود. حرکت در این مسیر مستلزم گذار از نگاه سنتی به ضایعات و تبدیل آن ها به بخشی از نظام برنامه ریزی، سرمایه گذاری و تصمیم گیری اقتصادی صنعت نیشکر است.

کلیدواژه ها:

اقتصاد چرخشی ، صنعت نیشکر ، بهره وری ، محصولات جانبی ، خلق ارزش ، صنایع جانبی ، مدیریت منابع.