هوش مصنوعی در آموزش و پرورش: از ابزار کمکی تا شریک تربیتی معلم

پژوهش حاضر با هدف تبیین تحول نقش هوش مصنوعی در آموزش و پرورش، از ابزار کمکی تا شریک تربیتی معلم، انجام شده است. این مطالعه با روش مرور نظام مند و تحلیل اسنادی، به بررسی چهار محور نظری اصلی پرداخته است: چارچوب های فلسفی و معرفت شناختی، نظریه های یادگیری در محیط های هوشمند، ملاحظات اخلاقی و حکمرانی داده و بازتعریف نقش معلم و ماهیت تربیت. یافته ها نشان می دهد که هوش مصنوعی، شناخت‎ ‎انسانی را از حالت فردی به حالت توزیع شده میان انسان، فناوری و محیط تغییر می دهد و نظریه های یادگیری کلاسیک را نه منسوخ، بلکه بازآرایش می کند. با این حال، شکاف نظری عمیقی در حوزه نظریه های آموزش مبتنی بر هوش مصنوعی وجود دارد. همچنین، کاربست هوش مصنوعی بدون چارچوب اخلاقی و حکمرانی داده، می تواند به تقویت نابرابری ها، نقض حریم خصوصی، سوگیری الگوریتمی و تضعیف عاملیت معلمان منجر شود. در حوزه نقش معلم، یافته ها حاکی از آن است که هوش مصنوعی معلم را حذف نمی کند، بلکه نقش او را از انتقال دهنده دانش به مربی تربیتی و طراح تجربه های یادگیری ارتقا می دهد. نتیجه گیری کلی این است که پیامدهای نهایی هوش مصنوعی در آموزش، نه به خود فناوری، بلکه به نحوه طراحی، به کارگیری و حکمرانی آن بستگی دارد. رویکرد متعادل، انسان محور و زمینه محور، مسیر مناسب برای بهره گیری از فرصت ها و مدیریت چالش هاست‎.‎

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، آموزش و پرورش ، یادگیری هوشمند.