نظریه ساختارهای گروهی پیامدمحور و موقعیت محور: الگویی نوین برای طراحی سازمان های انطباق پذیر و بدون تفکیک وظایف

طراحی سازمان در پارادایم کلاسیک و مدرن همواره بر پایه اصل «تفکیک وظایف» (Task Specialization / ‎Functional Differentiation) استوار بوده است؛ رویکردی که اگرچه بهره وری مقطعی در محیط های ایستا را افزایش می داد، اما در محیط های پیچیده، پرریسک و متلاطم امروزی به ایجاد سیلوهای دانشی، گسست فرایندی، تاخیر در تصمیم گیری و سلب مسئولیت نسبت به نتایج کلان سازمانی منجر شده است. این مقاله با معرفی نظریه «ساختارهای گروهی پیامدمحور و موقعیت محور» (قربانی نامور، ۲۰۲۵)، بنیانی نوین برای معماری سازمان های «بدون تفکیک وظایف صلب» ارائه می کند.در این الگو، گروه ها نه بر پایه عناوین شغلی و دوایر تخصصی منجمد، بلکه بر اساس ویژگی های موقعیت های انضمامی، تحلیل چرخه پیامدهای برآمده از عمل و گردش آزاد دانش و تخصص گردهم می آیند. این چارچوب مفهومی با ترکیب نظریه «معناپردازی سازمانی» (Sensemaking)، اصول «سازمان های با قابلیت اطمینان بالا» (HROs) و مفهوم «سازمان های بدون مرز»، نشان می دهد که چگونه جایگزینی تفکیک وظایف با هم آرایی موقعیت محور، سازمان را از یک ماشین بوروکراتیک شکننده به ارگانیسمی خودتنظیم گر، به شدت انطباق پذیر و متمرکز بر پیامدهای نهایی و پایدار تبدیل می نماید.

کلیدواژه ها:

ساختارهای گروهی ، پیامدمحوری ، موقعیت محوری ، سازمان بدون تفکیک وظایف ، سازمان بدون مرز ، معناپردازی سازمانی ، دکتر فرخ قربانی نامور.