بررسی نقش هوش مصنوعی و پیش بینی استراتژیک در ارتقای تاب آوری کسب وکارهای کوچک و متوسط با میانجی گری مزیت رقابتی پایدار

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش هوش مصنوعی و پیش بینی استراتژیک در ارتقای تاب آوری کسب وکارهای کوچک و متوسط‎ ‎‎(SMEs) ‎با تاکید بر نقش میانجی مزیت رقابتی پایدار در شرکت های شهر شاهرود انجام شد. مدل مفهومی پژوهش با اقتباس از چارچوب ارائه شده توسط الیاس جی. کارایانیس و همکاران‎ ‎(۲۰۲۵)‎ ‎تدوین گردید. این پژوهش از لحاظ هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی–پیمایشی است. جامعه آماری تحقیق را کارکنان شرکت های کوچک و متوسط شهر شاهرود به تعداد ۱۱۰۰ نفر تشکیل دادند که بر اساس فرمول کوکران، حجم نمونه ۲۸۵ نفر تعیین و با استفاده از روش نمونه گیری مناسب انتخاب شدند‎.‎ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه استاندارد ۱۰۴ سوالی بود. به منظور اطمینان از کیفیت ابزار اندازه گیری، روایی محتوا، روایی سازه و پایایی پرسشنامه مورد ارزیابی و تایید قرار گرفت. داده های پژوهش در بخش آمار توصیفی با استفاده از نرم افزار SPSS ‎تحلیل شد و در بخش آمار استنباطی، به منظور آزمون فرضیه ها، از مدل سازی معادلات ساختاری با بهره گیری از نرم افزار SmartPLS ‎استفاده گردید‎.‎نتایج پژوهش نشان داد که هوش مصنوعی تاثیر مثبت و معناداری بر ارتقای تاب آوری و مزیت رقابتی پایدار دارد. همچنین، پیش بینی استراتژیک نیز به طور معناداری موجب تقویت مزیت رقابتی پایدار و افزایش تاب آوری کسب وکارهای کوچک و متوسط می شود. علاوه بر این، مزیت رقابتی پایدار نیز اثر مثبت و معناداری بر ارتقای تاب آوری سازمانی دارد. نتایج آزمون میانجی گری نیز حاکی از آن بود که مزیت رقابتی پایدار، رابطه بین هوش مصنوعی و تاب آوری، و همچنین رابطه بین پیش بینی استراتژیک و تاب آوری را به صورت معناداری میانجی گری می کند. به بیان دیگر، توسعه و به کارگیری فناوری های هوش مصنوعی و تقویت قابلیت های پیش بینی استراتژیک، علاوه بر اثرات مستقیم، از طریق ایجاد و تقویت مزیت رقابتی پایدار نیز می تواند تاب آوری کسب وکارهای کوچک و متوسط را بهبود بخشد‎.‎یافته های این پژوهش، از یک سو به غنای ادبیات نظری در زمینه تعامل فناوری های نوین، قابلیت های راهبردی و تاب آوری سازمانی کمک می کند و از سوی دیگر، شواهد کاربردی ارزشمندی را برای مدیران و سیاست گذاران فراهم می آورد تا با سرمایه گذاری در زیرساخت های هوش مصنوعی، توسعه قابلیت های پیش بینی استراتژیک و تقویت مزیت رقابتی پایدار، زمینه افزایش تاب آوری و پایداری عملکرد شرکت های کوچک و متوسط را فراهم سازند‎.‎

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، پیش بینی استراتژیک ، مزیت رقابتی پایدار ، تاب آوری ، کسب وکارهای کوچک و متوسط