تبیین فرایند رهبری تحول دیجیتال در عصر هوش مصنوعی: معناسازی، تصمیم گیری و بازآرایی قابلیت ها

تحول دیجیتال در عصر هوش مصنوعی، مسئله ای فراتر از استقرار فناوری های نوین است و رهبران سازمانی را با ضرورت بازاندیشی در شیوه خلق ارزش، تصمیم گیری، ساختارهای سازمانی و مسئولیت پذیری مواجه می سازد. هدف اصلی این پژوهش، شناسایی و تبیین سازوکارهای کلیدی شکل دهنده فرایند رهبری تحول دیجیتال در عصر هوش مصنوعی است. پژوهش با رویکرد مرور نظام مند ادبیات و با پیروی از دستورالعمل‎ ‎پریزما‎ ‎انجام شد. پس از طی مراحل شناسایی، غربالگری و ارزیابی مطالعات، ۵۹ منبع منتخب با استفاده از تحلیل تماتیک و کدگذاری باز و محوری بررسی شدند. یافته ها چهار مضمون نهایی معنا سازی راهبردی، تصمیم گیری ترکیبی انسان و هوش مصنوعی، بازآرایی قابلیت های سازمانی و حکمرانی مسئولانه هوش مصنوعی را آشکار ساختند. یافته ها نشان می دهند رهبران ابتدا از طریق تفسیر فرصت ها و تهدیدهای‎ ‎هوش مصنوعی، ایجاد درک مشترک، تقویت سواد هوش مصنوعی و شکل دهی به چشم انداز تحول، زمینه پذیرش فناوری را فراهم می کنند. سپس، تحلیل داده و توصیه های الگوریتمی را با دانش ضمنی، شهود، فهم زمینه ای و مسئولیت پذیری انسانی تلفیق می کنند تا تصمیم های راهبردی باکیفیت و پاسخ گویی بیشتر اتخاذ شود. این تصمیم ها از طریق بازپیکربندی منابع، مهارت ها، فرایندها، ساختارها، مدل های کسب وکار، یادگیری سازمانی و قابلیت های داده ای به تحول واقعی سازمانی تبدیل می شوند. حکمرانی مسئولانه در تمام مراحل این فرایند حضور دارد و از طریق شفافیت، عدالت، پاسخ گویی، نظارت انسانی، مدیریت سوگیری و توجه به ذی نفعان، اعتماد، مشروعیت و پایداری تحول را تقویت می کند. چارچوب پیشنهادی در طراحی تحول‎ ‎مبتنی بر هوش مصنوعی، حفظ عاملیت انسانی و تبدیل قابلیت های هوش مصنوعی به ارزش و تاب آوری راهبردی، راهگشا خواهد بود.

کلیدواژه ها:

تحول دیجیتال ، هوش مصنوعی ، رهبری تحول دیجیتال