کتیبه قاجاری نویافته در مناطق پس کرانه ای خلیج فارس مطالعه موردی: کتیبه قاجاری محوطه حشم روستای کهتویه در غرب استان هرمزگان

کتیبه ها و آثار نوشتاری از جمله مهم ترین شواهد مادی برجای مانده از دوره های تاریخی هستند که اطلاعات ارزشمندی درباره ابعاد مختلف سیاسی، اجتماعی و فرهنگی جوامع گذشته، از جمله نام فرمانروایان، حکام و شخصیت های تاثیرگذار، در اختیار پژوهشگران قرار می دهند. در استان هرمزگان، با وجود حضور و نقش آفرینی خوانین محلی در دوره های متاخر اسلامی، به ویژه دوره قاجار، شواهد مکتوب صخره ای مرتبط با این گروه های سیاسی تاکنون کمتر مورد شناسایی و مطالعه قرار گرفته است. خاندان بنی عباسی بستک از خاندان های محلی جنوب ایران به شمار می آیند که از دوره زندیه تا پایان دوره قاجار بر منطقه جهانگیریه با مرکزیت بستک حکمرانی داشتند. اطلاعات موجود درباره این خاندان عمدتا بر پایه اسناد تاریخی، منابع مکتوب و روایت های محلی استوار است و شواهد باستان شناختی مرتبط با بازتاب جایگاه آنان در محوطه های تاریخی منطقه تاکنون محدود بوده است. بررسی های باستان شناختی شهرستان بستک که از سال ۱۳۸۴ آغاز شده، به شناسایی آثار متعددی از دوره های مختلف تاریخی انجامیده است. با این حال، کتیبه های صخره ای مرتبط با شخصیت های سیاسی و حکومتی منطقه کمتر مورد توجه قرار گرفته بودند. مطالعات اخیر در این شهرستان، شناسایی نمونه هایی از آثار نوشتاری صخره ای متعلق به دوره های مختلف، از جمله هخامنشی؟، ساسانی و قاجار، را در پی داشته است. محوطه حشم روستای کهتویه، یکی از محوطه های تاریخی اسلامی شهرستان بستک است که در بخش جنوبی و جنوب غربی روستای کهتویه قرار دارد و پیش تر در جریان بررسی های باستان شناختی مورد مطالعه قرار گرفته است. کتیبه قاجاری نویافته این محوطه که در بخش شرقی آن شناسایی شده، از جمله اسناد نوشتاری منطقه به شمار می آید که احتمالا با یکی از شخصیت های سیاسی خاندان بنی عباسی بستک ارتباط دارد.پژوهش حاضر با هدف معرفی و بررسی این کتیبه، شناسایی شخصیت مرتبط با آن و تحلیل جایگاه این اثر در ارتباط با داده های باستان شناختی محوطه حشم و منابع تاریخی – مکتوب انجام شده است. در این راستا، تلاش شده است با تطبیق شواهد میدانی و اطلاعات تاریخی، نقش این اثر در شناخت تاریخ محلی جهانگیریه و جایگاه خاندان بنی عباسی در دوره قاجار بررسی شود.

کلیدواژه ها:

کتیبه قاجاری ، کهتویه ، حشم ، جهانگیریه ، بنی عباسی ، بستک ، خلیج فارس.