مردم شناسی روش صید سنتی موسوم به عامله در کرانه شمالی خلیج فارس (مطالعه موردی: بندر دیوان، شهرستان بندرلنگه)

صیادی و شیوه های سنتی صید ماهی، از دیرباز بخشی از شیوه معیشت جوامع ساکن کرانه های خلیج فارس بوده است. این شیوه ها افزون بر نقش اقتصادی و معیشتی، بخشی از دانش و تجربه بومی مردمان ساحل نشین را نیز در خود جای داده اند؛ دانشی که در پیوند با ویژگی های محیط طبیعی، امکانات موجود و تجربه های نسل های پیشین شکل گرفته و به نسل های بعد منتقل شده است. در میان شیوه های گوناگون صید سنتی در کرانه های خلیج فارس، «عامله» یکی از روش های صید نزدیک ساحل است که با استفاده از تور انجام می شود و در برخی مناطق با عنوان «صید حلقه ای» نیز شناخته می شود. این شیوه در جریان بررسی های مردم شناختی سنت های مردمی در بنادر شهرستان بندرلنگه، به ویژه بندر دیوان شناسایی و مستندسازی شد. پژوهش حاضر با رویکرد مردم شناختی و بر پایه مطالعات میدانی و گفت وگو با صیادان محلی، به معرفی و بررسی شیوه صید عامله، ابزار و ادوات مورد استفاده، مراحل انجام صید و دانش بومی مرتبط با آن می پردازد. پرسش اصلی پژوهش این است که شیوه صید سنتی عامله در شهرستان بندرلنگه چه ویژگی هایی دارد و این شیوه صید دارای چه فرایندی است؟ نتایج بررسی نشان می دهد که عامله تنها یک روش فنی برای صید ماهی نیست، بلکه مجموعه ای از مهارت ها، تجربه ها و دانش بومی صیادان را دربرمی گیرد که متناسب با شرایط ساحلی شکل گرفته و طی نسل های متمادی انتقال یافته است.

کلیدواژه ها:

مردم شناسی ، صید سنتی ، عامله ، بندر دیوان ، خلیج فارس ، بندرلنگه.