منزلت اجتماعی مشاغل در گلستان سعدی: بازنمایی بازرگان، قاضی، زاهد و درویش

این مقاله با رویکردی جامعه شناختی به بررسی بازنمایی منزلت اجتماعی مشاغل در گلستان سعدی می پردازد. مسئله اصلی پژوهش آن است که سعدی چه نوع سلسله مراتبی از منزلت اجتماعی را میان چهار گروه بازرگان، قاضی، زاهد و درویش ترسیم می کند و معیار این ارزش گذاری چیست. چارچوب نظری پژوهش بر اساس مفهوم «منزلت اجتماعی» ماکس وبر و نظریه «جهان بینی طبقاتی» لوسین گلدمن شکل گرفته است. روش پژوهش کیفی و مبتنی بر تحلیل محتوای متنی است. یافته ها نشان می دهد سعدی میان «منزلت تشریفاتی» و «منزلت اخلاقی» تمایز قائل می شود؛ به گونه ای که بازرگان امین و درویش قانع از بالاترین منزلت اخلاقی برخوردارند، در حالی که قاضی رشوه گیر و زاهد ریاکار در پایین ترین سطح قرار می گیرند. نتایج حاکی از آن است که گلستان سعدی فراتر از یک اثر ادبی، متنی انتقادی در بازتعریف معیارهای منزلت اجتماعی در جامعه عصر خود است.

کلیدواژه ها:

گلستان سعدی ، منزلت اجتماعی ، ماکس وبر ، لوسین گلدمن‎.‎