بررسی نقش معلم ابتدایی به عنوان عامل تحول در فرآیند یاددهی-یادگیری: از خودکارآمدی تا عمل حرفه ای

معلم ابتدایی، به عنوان نزدیک ترین عامل حرفه ای به تجربه یادگیری کودک، نقشی تعیین کننده در کیفیت آموزش و پرورش ایفا می کند. این مقاله با روش مرور تحلیلی-ترکیبی‎ (narrative synthesis) ‎و بر پایه ۱۰ منبع علمی دارای‎ DOI ‎معتبر، نقش معلم ابتدایی را به عنوان عامل تحول در فرآیند یاددهی-یادگیری بازخوانی می کند. پرسش محوری آن است که چه عوامل فردی، حرفه ای و ساختاری، ظرفیت معلم ابتدایی را برای ایفای نقش تحول آفرین شکل می دهند. یافته ها نشان می دهد که خودکارآمدی معلم، نگرش نسبت به آموزش فراگیر، صلاحیت دیجیتال، هویت حرفه ای و بهزیستی شغلی، پنج مولفه کلیدی در شکل گیری ظرفیت معلم برای عمل حرفه ای هستند. خودکارآمدی بالاتر با نگرش مثبت تر نسبت به آموزش فراگیر و تمایل بیشتر به نوآوری‎ ‎pedagogical ‎مرتبط است‎ (Xafakos & Malafantis, ۲۰۲۵). ‎نگرش معلمان نسبت به آموزش فراگیر، تحت تاثیر تجربه پیشین با دانش آموزان دارای نیازهای ویژه و آموزش تخصصی قرار دارد‎ (Long et al., ۲۰۲۵). ‎صلاحیت دیجیتال معلمان ابتدایی، محصول تعامل میان باورهای فردی، فرصت های توسعه حرفه ای و شرایط زمینه ای است‎ (Nguyen et al., ۲۰۲۴; ‎Taggart & Roulston, ۲۰۲۴). ‎هویت حرفه ای معلمان، فرآیندی پویا و چندوجهی است که در طول زمان شکل می گیرد و تغییر می کند‎ (Dockerty, ۲۰۲۵). ‎بهزیستی معلمان ابتدایی، با کیفیت تعاملات معلم-دانش آموز و حمایت سازمانی مدرسه پیوندی نزدیک دارد‎ (Chan et al., ۲۰۲۵; Cotson & Kim, ۲۰۲۴). ‎نتیجه گیری مقاله آن است که سیاست گذاری در حوزه آموزش ابتدایی، بدون توجه هم زمان به این پنج مولفه، نمی تواند ظرفیت تحول آفرینی معلمان را فعال کند‎.‎

کلیدواژه ها:

معلم ابتدایی ، خودکارآمدی ، هویت حرفه ای ، آموزش فراگیر ، صلاحیت دیجیتال ، بهزیستی معلم