شناسایی عوامل موثر بر بازاریابی پایدار در بین المللی شدن کسب وکارهای مناطق مرزی ایران

در شرایط رقابتی اقتصاد جهانی، بین المللی شدن کسب وکارها راهبردی اساسی برای رشد، تاب آوری و بقای بنگاه ها محسوب می شود. در این میان، رویکرد بازاریابی پایدار با برقراری توازن میان منافع اقتصادی، مسئولیت های اجتماعی و ملاحظات زیست محیطی، نقشی تعیین کننده در دستیابی به مزیت رقابتی پایدار در بازارهای منطقه ای ایفا می کند. مناطق مرزی کشور، به ویژه استان ایلام، به سبب مجاورت جغرافیایی، اشتراکات فرهنگی و مزیت های مکانی از ظرفیت کم نظیری در توسعه صادرات و تجارت فرامرزی برخوردارند؛ اما غفلت از راهبردهای بازاریابی پایدار، نفوذ پایدار آن ها را محدود ساخته است. از این رو، هدف پژوهش حاضر، شناسایی و اولویت بندی عوامل موثر بر بازاریابی پایدار در فرآیند بین المللی شدن کسب وکارهای مناطق مرزی است. این پژوهش از حیث هدف، کاربردی و از منظر روش شناسی، آمیخته اکتشافی (کیفی و کمی) به شمار می آید. در بخش کیفی، با اتکا به روش نظریه داده بنیاد و بهره گیری از مصاحبه های نیمه ساختاریافته با خبرگان دانشگاهی، کارشناسان بازرگانی بین الملل و مدیران کسب وکارهای مرزی (با روش نمونه گیری هدفمند و گلوله برفی تا دستیابی به اشباع نظری)، مولفه ها و شاخص های کلیدی شناسایی شدند. سپس در بخش کمی، با استفاده از روش مدل سازی ساختاری–تفسیری و تحلیل میک مک، روابط متقابل، سطوح ساختاری و میزان اثرگذاری و وابستگی عوامل تعیین گردید. یافته های پژوهش نشان می دهد که بسترهای حقوقی و نهادی، دیپلماسی اقتصادی یکپارچه، قابلیت های بازاریابی سبز، زیرساخت های فناورانه و لجستیکی، و پیوندهای شبکه ای، اساسی ترین عوامل پیشران و محرک در موفقیت بین المللی این بنگاه ها هستند. چارچوب نهایی می تواند به عنوان الگویی راهبردی برای سیاست گذاران و مدیران تجاری در جهت تدوین برنامه های صادراتی پایدار، هدایت بهینه منابع و ارتقای تاب آوری اقتصادی مناطق مرزی مبنای عمل قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

بازاریابی پایدار ، بین المللی شدن ، کسب وکارهای مرزی ، استان ایلام.