دولت ماموریت محور ضدفساد: چارچوبی برای اقتصاد ایران در شرایط جنگ، تحریم و فشار خارجی بر پایه دو کتاب «اقتصاد ماموریت محور» و «دولت دزدها»

اقتصاد ایران در شرایط جنگ، تحریم و فشار خارجی با وضعیتی دوگانه روبه روست: از یک سو، دولت نمی تواند نقش منفعل داشته باشد، زیرا تامین دارو، غذا، انرژی، ارز، زیرساخت، تولید راهبردی و معیشت مردم در وضعیت بحران نیازمند مداخله فعال، هدف مند و هماهنگ کننده است؛ از سوی دیگر، همین مداخله، اگر شفاف، مشروط و قابل حسابرسی نباشد، می تواند به رانت، فساد، انحصار، اتلاف منابع و بی اعتمادی عمومی تبدیل شود. هدف این مقاله ارائه الگویی مفهومی برای «دولت ماموریت محور ضدفساد» در اقتصاد ایران است. روش مطالعه توصیفی تحلیلی است و چارچوب نظری آن بر ترکیب دو کتاب «اقتصاد ماموریت محور» نوشته ماریانا مازوکاتو و «دولت دزدها» نوشته سارا چیس استوار است. یافته های مقاله نشان می دهد که مازوکاتو ضرورت دولت فعال، بازارساز و ماموریت گذار را توضیح می دهد، اما چیس هشدار می دهد که دولت فعال، اگر در شبکه های فساد و غارت منابع عمومی گرفتار شود، خود به تهدید امنیت ملی تبدیل می شود. بر این اساس، در حوزه هایی مانند ارز، دارو، غذا، تجارت خارجی، انرژی، قراردادهای اضطراری و شرکت های دانش بنیان، مداخله دولت باید به ماموریت های محدود، زمان مند، قابل سنجش و همراه با پیوست ضدفساد تبدیل شود. نتیجه مقاله آن است که اقتصاد مقاوم فقط اقتصادی نیست که فشار خارجی را تحمل کند، بلکه اقتصادی است که اجازه ندهد تحریم و جنگ به محرمانگی دائمی، رانت ارزی، انحصار وارداتی و غارت منابع عمومی تبدیل شود. بنابراین، مبارزه با فساد در شرایط بحران، حاشیه سیاست اقتصادی نیست؛ بخشی از امنیت ملی و شرط پایداری مقاومت اقتصادی است.

کلیدواژه ها:

اقتصاد ماموریت محور ، فساد ساختاری ، تحریم ، اقتصاد جنگی ، امنیت ملی ، رانت ، ایران.