توسعه و اعتباریابی پرسش نامه AFI-C: ابزاری برای سنجش خودتنظیمی مالی و جهت گیری اجتماعی - مالی کودکان ایرانی

نسل آلفا (متولدین ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۵) نخستین نسلی هستند که به طور کامل در عصر دیجیتال رشد یافته اند و شکل گیری هویت مالی در این نسل نقشی حیاتی در تنظیم رفتارهای مالی و دستیابی به رفاه در بزرگسالی ایفا می کند. با وجود اهمیت این موضوع، تاکنون ابزاری متناسب با بافت فرهنگی ایران برای سنجش هویت مالی کودکان توسعه نیافته است. پژوهش حاضر با هدف توسعه و بررسی ساختار عاملی پرسش نامه هویت مالی تطبیقی کودکان (AFI-C) انجام شد. روش پژوهش توصیفی - پیمایشی با رویکرد روان سنجی بود. نمونه ای شامل ۵۸۸ کودک ۸ تا ۱۲ساله از استان های مختلف ایران با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. نسخه اولیه ابزار، بر اساس مبانی نظری، ۳۵ گویه در هفت بعد فرضی داشت. کفایت نمونه برداری با آزمون KMO و کرویت بارتلت، تعداد عامل ها با تحلیل موازی هورن، و ساختار عاملی با روش عامل یابی محور اصلی به همراه چرخش مایل پرومکس بررسی شد. شاخص KMO برابر ۹۰۶/۰ و آزمون بارتلت معنادار بود (۰۰۱/۰>p؛ ۶/۷۱۰۸=۲χ). بر خلاف ساختار هفت بعدی فرضی، تحلیل موازی از دو عامل بسیار قوی و یک عامل سوم مرزی حمایت کرد. راه حل سه عاملی به عنوان تفسیرپذیرترین و پایدارترین ساختار انتخاب شد: خودتنظیمی و خودمختاری مالی سازگار (۲۰ گویه؛ آلفا=۹۰۲/۰)، جهت گیری اجتماعی - مالی (۸ گویه؛ آلفا=۷۸۳/۰)، و نگرش عاطفی - کارکردی به پول (۷ گویه؛ آلفا=۷۳۴/۰). یافته ها نشان می دهد که هویت مالی کودکان ایرانی، در سطح تجربی، عمدتا حول سه سازه کلان سازمان می یابد و ساختاری ساده تر از آنچه نظریه های بزرگسال محور پیش بینی می کنند، دارد. این یافته می تواند مبنای توسعه نسخه های بعدی ابزار و طراحی برنامه های آموزشی متناسب با سطح شناختی کودکان قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

نسل آلفا ، هویت مالی تطبیقی کودکان ، تحلیل عاملی اکتشافی ، روان سنجی ، خودتنظیمی مالی.