تحلیل حقوقی سیاست های ملی و منطقه ای توسعه شهری پایدار با تاکید بر چالش های سکونتگاه های غیررسمی

پژوهش حاضر با هدف تحلیل حقوقی سیاست های ملی و منطقه ای توسعه شهری پایدار در ایران با تاکید بر چالش های سکونتگاه های غیررسمی انجام شده است. سکونتگاه های غیررسمی به عنوان یکی از پیچیده ترین مسائل شهری ایران، حاصل تعامل عوامل ساختاری نظیر تمرکزگرایی سیاسی و اقتصادی، ضعف حکمرانی شهری، ناکارآمدی سیاست های مسکن و نابرابری های فضایی است. بر اساس گزارش های رسمی، حدود ۱۱ درصد از جمعیت شهری ایران معادل بیش از هفت میلیون نفر در سکونتگاه های غیررسمی زندگی می کنند و حدود ۳۳ درصد از کل جمعیت شهری در بافت های ناکارآمد سکونت دارند. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای و اسناد بالادستی، به بررسی چارچوب حقوقی و سیاستی موجود، تحلیل چالش های ساختاری در سه سطح کلان، میانه و خرد، و ارزیابی تجارب منطقه ای ساماندهی این سکونتگاه ها پرداخته است. یافته ها نشان می دهد که علی رغم وجود قوانین و اسناد راهبردی متعدد، ضعف در اجرا، نبود فرماندهی واحد، فقدان مشارکت واقعی ساکنان و غلبه رویکرد کالبدی بر ابعاد اجتماعی و اقتصادی، مانع از تحقق اهداف توسعه پایدار شهری شده است. در پایان، راهبردهای عملی شامل اصلاح ساختار نهادی، توانمندسازی اجتماع محور، تثبیت مالکیت و پیشگیری پیش نگرانه ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

سکونتگاه های غیررسمی ، توسعه شهری پایدار ، سیاست های شهری ، بازآفرینی شهری ، حکمروایی مطلوب شهری ، عدالت فضایی ، ایران