تبیین توصیفی-تحلیلی نقش آموزش های محیط زیستی بر ارتقای مشارکت شهروندان در امور شهری و توسعه پایدار

توسعه پایدار شهری به عنوان یکی از پارادایم های مسلط در مدیریت شهری معاصر، مستلزم مشارکت فعال و آگاهانه شهروندان در فرآیندهای تصمیم گیری، اجرا و نظارت بر امور زیست محیطی است. در این میان، آموزش های محیط زیستی به عنوان سازوکاری راهبردی برای توانمندسازی شهروندان و تقویت سرمایه اجتماعی ایفای نقش می کند. پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی-تحلیلی و بر مبنای مرور نظام مند ادبیات علمی، به تبیین سازوکارهای اثرگذاری آموزش های محیط زیستی بر ارتقای مشارکت شهروندان در امور شهری و تحقق توسعه پایدار می پردازد. یافته ها نشان می دهد که آموزش های محیط زیستی از چهار مسیر اصلی توانمندسازی شناختی و رفتاری، تقویت سرمایه اجتماعی، نهادینه سازی مشارکت مدنی، و ارتقای تاب آوری اجتماعی-اکولوژیک به افزایش مشارکت شهروندی و پیشبرد توسعه پایدار شهری منجر می شود. نتایج تحلیل های آماری در پژوهش های تجربی نشان می دهد که آموزش زیست محیطی می تواند تا ۷۸/۳ درصد از تغییرات مدیریت پسماند شهروندان را تبیین کند و متغیرهای مشارکت شهروندان تا ۸۷ درصد از واریانس تاب آوری شهری را پیش بینی نمایند. برآیند شواهد تاکید می کند که تلفیق نظام مند آموزش محیط زیستی با فرآیندهای مشارکتی، نه تنها پیش شرط تحقق پایداری شهری است، بلکه به عنوان راهبردی کلیدی در مدیریت ریسک های زیست محیطی و تضمین منافع اجتماعی-اکولوژیک عمل می کند.

کلیدواژه ها:

آموزش محیط زیستی ، مشارکت شهروندی ، توسعه پایدار شهری ، سرمایه اجتماعی ، تاب آوری اجتماعی-اکولوژیک ، حکمروایی مشارکتی