نقش روش های تدریس زبان و ادبیات فارسی در فرایند خودشکوفایی تحصیلی و عاطفی دانش آموزان

زبان و ادبیات فارسی از مهم ترین حوزه های آموزشی در نظام تعلیم و تربیت است که افزون بر انتقال دانش زبانی و ادبی، می تواند در شکل گیری هویت، رشد توانایی های شناختی، تقویت احساسات و عواطف، افزایش اعتمادبه نفس و فراهم کردن زمینه خودشکوفایی دانش آموزان نقش داشته باشد. با این حال، میزان تحقق این ظرفیت به شیوه ارائه محتوا و روش تدریس معلم وابسته است و استفاده مداوم از روش های حافظه محور و یک سویه ممکن است موجب کاهش مشارکت، انگیزه و ارتباط عاطفی دانش آموز با درس شود. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل نقش روش های تدریس زبان و ادبیات فارسی در فرایند خودشکوفایی تحصیلی و عاطفی دانش آموزان انجام شده است. روش پژوهش کیفی و مبتنی بر تحلیل محتوای اسناد، منابع علمی فارسی، مطالعات پیشین و آثار مرتبط با روش های تدریس، یادگیری، ادبیات کودک و نوجوان و خودشکوفایی است. یافته های پژوهش نشان داد که روش های تدریس فعال، مشارکتی، اکتشافی، خلاق، داستان محور، گفت وگومحور، نقشه مفهومی و روش های تلفیقی می توانند با افزایش مشارکت دانش آموز، تقویت استقلال یادگیری، فراهم کردن فرصت ابراز نظر و ایجاد تجربه موفقیت، زمینه رشد تحصیلی و عاطفی را فراهم کنند. همچنین مشخص شد که آموزش ادبیات زمانی بیشترین ظرفیت را برای خودشکوفایی ایجاد می کند که دانش آموز از دریافت کننده منفعل اطلاعات به مشارکت کننده فعال در تولید معنا تبدیل شود. روش هایی مانند قصه گویی، شعرخوانی، بحث گروهی، بازآفرینی ادبی، نوشتن خلاق و یادگیری مشارکتی، علاوه بر تقویت مهارت های زبانی، زمینه شناخت بهتر خود، بیان احساسات، افزایش اعتمادبه نفس و تجربه تعلق به گروه را فراهم می کنند. بر اساس یافته ها، انتخاب روش تدریس متناسب با اهداف شناختی و عاطفی، توجه به تفاوت های فردی، استفاده از محتوای ادبی متناسب با تجربه زیسته دانش آموزان و ایجاد فضای امن برای مشارکت، از مهم ترین الزامات تبدیل کلاس زبان و ادبیات فارسی به محیطی برای رشد همه جانبه و خودشکوفایی دانش آموزان است‎.‎

کلیدواژه ها:

روش تدریس ، زبان و ادبیات فارسی ، خودشکوفایی تحصیلی ، رشد عاطفی ، دانش آموزان