تبیین رابطه عقل و وحی در اندیشه ملاصدرا و علامه طباطبایی

مسئله چگونگی تعامل عقل و وحی، از دیرباز کانون توجه اندیشمندان اسلامی بوده است. در مواجهه با این مسئله، برخی با اصالت بخشیدن به عقل، دین را به حاشیه رانده اند و گروهی دیگر با تکیه بر وحی، عقل را ناتوان شمرده اند. در مقابل این دو دیدگاه افراطی، حکمای مسلمان، به ویژه صدرالمتالهین شیرازی، کوشیده اند سازگاری و هم نوایی این دو سرچشمه معرفت را به نمایش گذارند. ملاصدرا با دفاع از جایگاه رفیع عقل و فلسفه، بر این باور است که عقل به تنهایی برای رسیدن به شناخت نهایی حقایق و کمال انسان کافی نیست و وحی، مکمل ضروری عقل و دستاوردهای آن است. از نگاه او، انسان کامل برای سیر و سلوک وجودی، نیازمند دو بال عقل و وحی است. علامه طباطبایی به عنوان یکی از برجسته ترین فیلسوفان معاصر، این دیدگاه را پی گرفته و نظریه مختار خویش را که هم سو با آرای ملاصدراست، به شکلی روشن و نظام مند تبیین کرده است. این مقاله به بررسی و مقایسه دیدگاه های این دو فیلسوف درباره تعامل عقل و وحی می پردازد.

کلیدواژه ها:

عقل ، وحی ، صدرالمتالهین شیرازی ، علامه طباطبایی و فلسفه اسلامی