چالش ها و فرصت های آموزش مجازی (یا ترکیبی) در دوره اول دبیرستان پس از همه گیری کرونا با تاکید بر وضعیت دانش آموزان دختر

همه گیری کووید-۱۹ در اسفند ۱۳۹۸ مدارس ایران را تعطیل کرد و آموزش میلیون ها دانش آموز را یک شبه به فضای مجازی منتقل ساخت. شبکه آموزشی دانش آموزی «شاد» در فروردین ۱۳۹۹ راه اندازی شد و مدرسه تلویزیونی و بسته های خودآموز نیز برای دانش آموزان فاقد دسترسی به کار گرفته شدند. دوره اول متوسطه (پایه های هفتم، هشتم و نهم)، که در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ حدود ۳ میلیون و ۸۰۶ هزار دانش آموز داشته و نزدیک به ۴۹ درصد آنان دختر بوده اند، یکی از آسیب پذیرترین دوره ها در این گذار بوده است؛ چرا که هم زمان با آغاز نوجوانی، تغییرات بلوغ و شکل گیری مهارت های پایه یادگیری مستقل است. این مقاله با تکیه بر آمارهای رسمی وزارت آموزش و پرورش و مرکز آمار ایران و پژوهش های بین المللی، چالش های آموزش مجازی و ترکیبی را در ابعاد زیرساختی، آموزشی، روانی-اجتماعی و جنسیتی بررسی می کند و فرصت هایی را که این تجربه برای آینده آموزش فراهم کرده است، تحلیل می نماید. یافته ها نشان می دهد که آموزش ترکیبی، اگر با رفع شکاف دیجیتال، توانمندسازی معلمان و توجه ویژه به نیازهای دختران همراه شود، می تواند از یک راه حل اضطراری به الگویی پایدار برای بهبود کیفیت و انعطاف پذیری آموزش تبدیل گردد.

کلیدواژه ها:

آموزش ترکیبی ، آموزش مجازی ، دانش آموزان دختر ، دوره اول متوسطه ، شکاف دیجیتال