شاگردان کمتر شناخته بیدل دهلوی در تذکره های فارسی

مکتب بیدل دهلوی یکی از گسترده ترین و ژرف ترین جریان های شعر فارسی در شبه قاره است. با وجود پژوهش های بسیار درباره خود بیدل، شاگردان و پیروان او کمتر شناخته شده اند. بعضی از تذکره های فارسی، به ویژه صحف ابراهیم، صبح گلشن، روز روشن و تذکره حسینی گاه اطلاعات پراکنده ای درباره بعضی شاگردان او ثبت کرده اند که ظاهرا تا کنون به صورت منسجم گردآوری و بررسی نشده است. این مقاله با روش توصیفی تحلیلی و رویکرد مقابله ای، اطلاعات هشت شاعر از شاگردان و پیروان بیدل دهلوی را بازشناسی و اندکی تحلیل می کند. هدف بازشناسی جایگاه این شاعران در تاریخ ادبیات فارسی شبه قاره و نیز ترسیم نقشه جغرافیایی و اجتماعی حلقه ادبی بیدل است؛ و همچنین نشان دادن سهم شاگردان بیدل در گسترش شعر فارسی در شبه قاره و ضرورت بازشناسی بیشتر تذکره ها در این حوزه است. یافته ها نشان می دهد این شاعران منسوب به مناطق مختلف هند، از دهلی و لاهور تا متهرا، لکهنو، سندیله و شاهجهان آباد، پراکنده بودند و اشعار بعضی از این شاگردان، حال و هوای شعر بیدل را دارد.

کلیدواژه ها:

بیدل دهلوی ، شاگردان بیدل ، تذکره های فارسی ، سبک هندی ، شعر شبه قاره ، بازشناسی شاعران