بررسی ارتباط هدفمند فضاسازی کلاس درس با کاهش اضطراب تحصیلی وافزایش حس امنیت در بین دانش آموزان

هدف بنیادین این پژوهش، واکاوی و تبیین ارتباط هدفمند میان فضاسازی کالبدی و چیدمان محیطی کلاس درس با تعدیل اضطراب تحصیلی و ارتقای ادراک امنیت روانی در میان دانش آموزان است. در دهه های اخیر، تلقی سنتی از کلاس درس به عنوان ظرفی خنثی و صرفا جایگاهی فیزیکی برای انتقال یک سویه مفاهیم آموزشی جای خود را به رویکردهای نوین روان شناسی محیطی داده است؛ رویکردهایی که فضا را عنصری فعال، پویا و مداخله گر در سلامت هیجانی و پردازش شناختی یادگیرندگان قلمداد می کنند. شیوه و روند این پژوهش بر مبنای رویکرد توصیفی، تحلیلی و مرور نظام مند شواهد و ادبیات پژوهشی استوار است. در روند اجرای پژوهش، گزیده ای از یافته های تجربی و نظری حاصل از پایگاه های معتبر علمی پیرامون اثرات مولفه های معماری داخلی و ارگونومیک کلاس، از قبیل کیفیت و توزیع نور طبیعی، روان شناسی رنگ و بافت دیوارها، سامان دهی آکوستیک و مهار نوفه های مزاحم، دمای متعادل و تهویه، الگوهای چیدمان مبلمان آموزشی (اعم از ساختارهای خطی، نعلی شکل و خوشه ای) و در نهایت حریم شخصی و مالکیت روانی فضا گردآوری و با تکیه بر سازه های روان شناختی اضطراب تحصیلی و امنیت هیجانی تحلیل شده اند. بررسی داده ها و شواهد نشان می دهد که سازمان دهی سنجیده و منعطف محیط کالبدی کلاس، با کاستن از سطح محرک های تنش زای محیطی و بهینه سازی تعاملات بین فردی، کارکرد بار شناختی ناخواسته را کاهش داده و احساس قرارگیری در یک پناهگاه امن روانی را بازتولید می کند. این سازوکار به شکل معناداری هراس ناشی از شکست و ارزیابی منفی را خنثی ساخته و بستر رشد تعلق خاطر به مدرسه را فراهم می آورد.

کلیدواژه ها:

فضاسازی کلاس ، اضطراب تحصیلی ، امنیت روانی