بررسی جایگاه دبیرهنر برتوسعه خلاقیت و پویایی دانش آموزان در مدرسه

پژوهش حاضر با هدف تبیین تحلیلی و بنیادین جایگاه دبیر هنر در بستر نظام آموزشی و بررسی نقش محوری آن بر ارتقای خلاقیت و پویایی روان شناختی و اجتماعی دانش آموزان در مدارس انجام گرفته است. در پارادایم های سنتی آموزش، هنر عموما به عنوان حوزه ای حاشیه ای و صرفا مبتنی بر مهارت آموزی فنی یا پر کردن اوقات فراغت تلقی می شد؛ حال آنکه یافته های نوین عصب شناسی شناختی و فلسفه تعلیم و تربیت نشان می دهند که آموزش هنر محرک اصلی شکل گیری ساختارهای تفکر واگرا، ادراک کیفی، تقویت مهارت های فراشناختی و رشد انگیزش درونی فراگیران است. این مطالعه با بهره گیری از رویکرد اسنادی و سنتز تحلیلی ادبیات نظری و تجربی حوزه آموزش هنر، نقش واسطه ای دبیر هنر را از جایگاه انتقال دهنده صرف الگوها و تکنیک های بازتولیدی به جایگاه «معمار بستر یادگیری اکتشافی» و «تسهیل گر جرات ورزی شناختی» بازتعریف می کند. یافته های سنتز نظری نشان می دهد که کاربست الگوهای تفکر کارگاهی، تغییر سازوکارهای ارزشیابی از محصول محوری مکانیکی به فرایندمحوری تاملی، و بازآفرینی فضای کلاس هنر به مثابه پناهگاه امن روان شناختی برای تجربه شکست و خطاپذیری، مولفه های بنیادین خلاقیت یعنی سیالی، انعطاف پذیری، اصالت و بسط ایده را در آزمون های استاندارد خلاقیت به طور معناداری ارتقا می بخشد. همچنین نقش دبیر هنر در خروج فضای کلی مدرسه از سکون بوروکراتیک و تزریق پویایی، سرزندگی هیجانی و حس عاملیت فردی و جمعی در میان دانش آموزان اثبات می گردد. در پایان، رهنمودهای کاربردی جهت اصلاح ساختار آموزش دبیران هنر، تغییر رویکردهای برنامه ریزی درسی و ارتقای منزلت حرفه ای این موقعیت خطیر در بستر مدارس ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

دبیر هنر ، خلاقیت واگرا ، پویایی مدرسه ، عادات ذهنی کارگاهی ، انگیزش درونی ، امنیت روان شناختی