واکاوی و بررسی تقوا؛ یکی از عوامل ایجاد اعتماد اجتماعی در حوزه سیاست از منظر قرآن

مقاله حاضر به واکاوی و بررسی تقوا؛ یکی از عوامل ایجاد اعتماد اجتماعی در حوزه سیاست از منظر قرآن پرداخته است. مسئله اعتماد اجتماعی در حوزه سیاست، از بنیادی ترین عناصر پایداری و کارآمدی نظام های سیاسی به شمار می آید. قرآن کریم با طرح مفاهیم اخلاقی و هدایتی، راهکارهایی عمیق و پایدار برای سامان دهی روابط اجتماعی و سیاسی ارائه می دهد که «تقوا» یکی از محوری ترین آن هاست. پژوهش حاضر با رویکردی تحلیلی توصیفی و با تکیه بر آیات قرآن کریم، به واکاوی مفهوم تقوا و بررسی نقش آن در شکل گیری و تقویت اعتماد اجتماعی در عرصه سیاست می پردازد. ابتدا مفهوم تقوا از منظر لغوی، قرآنی و تفسیری تبیین شده و سپس با نگاهی معرفت شناختی، افق ها، مراتب، مسیر تحقق و منابع شناخت تقوا بررسی می شود. در ادامه، کارکردهای اجتماعی تقوا، به ویژه در تولید اعتماد، ثبات و پیش بینی پذیری رفتار اجتماعی و سیاسی تحلیل می گردد. یافته های پژوهش نشان می دهد که تقوا، صرفا یک صفت درونی یا فضیلت فردی نیست، بلکه نوعی سبک زندگی جامع و نظام مند است که با ایجاد نظارت درونی، کاهش خطاهای شناختی و رفتاری، و تقویت خودکنترلی، نقش تعیین کننده ای در اعتمادسازی اجتماعی ایفا می کند. همچنین، در چارچوب اندیشه سیاسی اسلام، تقوا در سیاست و التزام عملی به آن، زمینه ساز استحکام رابطه امام و امت و بازتولید اعتماد اجتماعی در ساختار سیاسی جامعه اسلامی است. بر این اساس، ترویج سبک زندگی تقوامحور می تواند راهکاری قرآنی، پایدار و کارآمد برای مواجهه با بحران بی اعتمادی در جوامع معاصر باشد.

کلیدواژه ها:

تقوا ، اعتماد اجتماعی ، سیاست ، قرآن کریم ، سبک زندگی اسلامی ، کنش سیاسی