عوامل تعیین کننده عملکرد و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان

آموزش یکی از مهم ترین عوامل در رشد فردی و اجتماعی، سازگاری روانی اجتماعی و یادگیری مادام العمر به شمار می رود و می تواند نقش موثری در کاهش نابرابری های اجتماعی و آموزشی داشته باشد. پیشرفت تحصیلی نیز به دلیل ارتباط با پیامدهایی همچون رضایت از زندگی، سلامت روان، عملکرد شغلی و وضعیت اقتصادی اجتماعی، از موضوعات مهم در حوزه آموزش و پرورش محسوب می شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل موثر بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دوره متوسطه انجام شده است. در این مطالعه، با استفاده از روش مرور نظام مند و بر اساس دستورالعمل PRISMA، مطالعات مرتبط در پایگاه های اطلاعاتی Web of Science،EBSCOو PubMed مورد بررسی قرار گرفت. در مجموع ۷۷۱ مطالعه منتشرشده در فاصله سال های ۱۹۳۰ تا ۲۰۲۲ شناسایی شد که پس از غربالگری و اعمال معیارهای ورود و خروج، ۳۵ مطالعه برای بررسی نهایی انتخاب شدند. یافته ها بر اساس مدل بوم شناختی برونفن برنر سازمان دهی شدند. نتایج نشان داد که پیشرفت تحصیلی تحت تاثیر مجموعه ای از عوامل فردی و محیطی قرار دارد. از مهم ترین عوامل فردی می توان به جنسیت، ویژگی های شخصیتی، توانایی های شناختی، پیشینه تحصیلی، انگیزه، خودپنداره، استرس و راهبردهای حل مسئله اشاره کرد. همچنین عوامل خانوادگی، شرایط و عملکرد مدرسه، حمایت والدین و روابط با همسالان نیز نقش مهمی در پیشرفت تحصیلی دارند. بنابراین، پیشرفت تحصیلی پدیده ای چندبعدی است و بهبود آن نیازمند توجه هم زمان به دانش آموز، خانواده، مدرسه و محیط اجتماعی است.

کلیدواژه ها:

آموزش و پرورش ، پیشرفت تحصیلی ، دانش آموزان ، مدرسه ، خانواده