درس پژوهی : بررسی راهکارهای افزایش انگیزه یادگیری دانش آموزان و تاثیر آن بر مشارکت فعال آنان در فعالیت های آموزشی

پژوهش حاضر با هدف بررسی راهکارهای افزایش انگیزه یادگیری دانش آموزان و تاثیر آن بر مشارکت فعال آنان در فعالیت های آموزشی، در قالب یک درس پژوهی استاندارد در دوره متوسطه دوم اجرا شد. انگیزه یادگیری به عنوان یکی از مهم ترین عوامل تعیین کننده موفقیت تحصیلی، نقشی کلیدی در میزان درگیری دانش آموزان با فرایند یادگیری ایفا می کند (سجادنجفی، ۱۴۰۳). مسئله اصلی این پژوهش، کاهش تدریجی مشارکت فعال دانش آموزان در فعالیت های کلاسی و بی رغبتی نسبت به یادگیری بود. برای حل این مسئله، مجموعه ای از راهکارهای انگیزشی مبتنی بر نظریه های خودتعیین گری، انتظار-ارزش و یادگیری فعال طراحی و در قالب دو چرخه درس پژوهی اجرا شد. روش پژوهش کیفی از نوع مطالعه موردی با رویکرد درس پژوهی بود (سرکارآرانی، ۱۳۹۴). داده ها از طریق مشاهده مشارکتی، یادداشت های میدانی، فیلم برداری از تدریس، مصاحبه با دانش آموزان و فرم های ارزیابی مشارکت گردآوری شد. یافته ها نشان داد که اجرای راهکارهای انگیزشی نظیر بازخورد سازنده، یادگیری مبتنی بر پروژه، استفاده از فناوری های تعاملی، ایجاد ارتباط بین محتوا و زندگی واقعی، و فراهم سازی فرصت انتخاب برای دانش آموزان، منجر به افزایش چشمگیر مشارکت فعال آنان در فعالیت های آموزشی گردید (گراوند و گراوند، ۱۴۰۳). همچنین، کیفیت یادگیری و تعاملات کلاسی بهبود یافت. نتایج این پژوهش بر اهمیت طراحی محیط های یادگیری انگیزشی و نقش درس پژوهی به عنوان ابزاری برای توسعه حرفه ای معلمان تاکید می کند (نجفی و شمسی، ۱۴۰۳).

کلیدواژه ها:

انگیزه یادگیری ، مشارکت فعال ، درس پژوهی ، یادگیری فعال ، خودتعیین گری ، متوسطه دوم