بررسی رابطه خودتنظیمی تحصیلی با عملکرد تحصیلی دانش اموزان ابتدایی شهر کرمان : نقش میانجی تفکر انتقادی

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه خودتنظیمی تحصیلی با عملکرد تحصیلی دانش اموزان ابتدایی شهر کرمان : نقش میانجی تفکر انتقادی انجام شد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی از نوع همبستگی با رویکرد مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش شامل ۴۰۰۰ نفر از دانش آموزان پسر دوره دوم ابتدایی ناحیه یک شهر کرمان در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ بود که از میان آنان ۲۸۴ نفر به عنوان نمونه آماری با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه خودتنظیمی تحصیلی، پرسشنامه تفکر انتقادی و پرسشنامه عملکرد تحصیلی استفاده شد. پایایی ابزارها با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ بررسی شد که مقدار آن برای خودتنظیمی تحصیلی ۰.۹۵۶، تفکر انتقادی ۰.۹۶۵ و عملکرد تحصیلی ۰.۹۱۹ به دست آمد و نشان دهنده پایایی مطلوب ابزارهای پژوهش بود. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS و SmartPLS تحلیل شدند. نتایج آزمون همبستگی پیرسون نشان داد بین خودتنظیمی تحصیلی و عملکرد تحصیلی رابطه مثبت و معنادار وجود دارد. همچنین بین خودتنظیمی تحصیلی و تفکر انتقادی و نیز بین تفکر انتقادی و عملکرد تحصیلی رابطه مثبت و معنادار مشاهده شد. نتایج مدل یابی معادلات ساختاری نیز نشان داد خودتنظیمی تحصیلی بر تفکر انتقادی اثر مثبت و معنادار دارد؛ همچنین تفکر انتقادی بر عملکرد تحصیلی اثر مثبت و معنادار دارد. اثر مستقیم خودتنظیمی تحصیلی بر عملکرد تحصیلی نیز معنادار بود. افزون بر این، اثر غیرمستقیم خودتنظیمی تحصیلی بر عملکرد تحصیلی از طریق تفکر انتقادی با ضریب ۰.۲۵۸ و آماره t برابر با ۶.۸۵۰ معنادار شد. بنابراین، تفکر انتقادی در رابطه بین خودتنظیمی تحصیلی و عملکرد تحصیلی نقش میانجی جزئی دارد. بر اساس یافته ها می توان نتیجه گرفت که تقویت مهارت های خودتنظیمی تحصیلی و تفکر انتقادی می تواند زمینه بهبود عملکرد تحصیلی دانش آموزان را فراهم کند.

کلیدواژه ها:

خودتنظیمی تحصیلی ، عملکرد تحصیلی ، تفکر انتقادی.