تبیین نقش خودتنظیمی یادگیری در پیش بینی عملکرد تحصیلی دانش آموزان با تاکید بر راهبردهای شناختی و فراشناختی

خودتنظیمی یادگیری یکی از سازه های مهم در روان شناسی تربیتی و علوم یادگیری است که به توانایی یادگیرنده در هدف گذاری، برنامه ریزی، انتخاب راهبرد، نظارت بر فرایند یادگیری، کنترل انگیزش و هیجان و ارزیابی عملکرد خود اشاره دارد. در رویکردهای جدید، یادگیری موفق صرفا پیامد توانایی شناختی یا کیفیت آموزش معلم تلقی نمی شود، بلکه میزان مشارکت فعال دانش آموز در مدیریت فرایند یادگیری نیز نقش تعیین کننده ای دارد. هدف مقاله حاضر، تبیین نقش خودتنظیمی یادگیری در بهبود و پیش بینی عملکرد تحصیلی دانش آموزان با تاکید بر راهبردهای شناختی و فراشناختی است. مقاله با روش مروری تحلیلی و با استفاده از پژوهش های معتبر و فراتحلیل های منتشرشده در حوزه یادگیری خودتنظیم شده تدوین شده است. بررسی ادبیات پژوهش نشان می دهد که خودتنظیمی سازه ای چندبعدی است و مولفه های شناختی، فراشناختی، انگیزشی، رفتاری و مدیریت منابع را دربرمی گیرد. یافته های فراتحلیل ها نشان داده اند که آموزش راهبردهای خودتنظیمی می تواند عملکرد تحصیلی، راهبردهای فراشناختی، مدیریت منابع و انگیزش را بهبود بخشد. همچنین، شواهد جدید نشان می دهند که دانش آموزان دارای عملکرد تحصیلی پایین تر، در مقایسه با دانش آموزان موفق، معمولا از راهبردهای خودتنظیمی، باورهای شایستگی و اهداف تسلطی کمتری برخوردارند. از سوی دیگر، استفاده از فناوری های آموزشی، بازخورد، داربست های یادگیری، ارزیابی تکوینی و ابزارهای تحلیل یادگیری می تواند فرصت های جدیدی برای تقویت خودتنظیمی فراهم کند. نتیجه گیری مقاله بیانگر آن است که خودتنظیمی یادگیری را باید نه یک ویژگی ثابت فردی، بلکه مهارتی قابل آموزش و توسعه دانست. بنابراین، مدارس و معلمان می توانند با آموزش مستقیم هدف گذاری، برنامه ریزی، خودنظارتی، خودارزیابی و اصلاح راهبردهای یادگیری، زمینه ارتقای عملکرد تحصیلی و استقلال یادگیرنده را فراهم کنند.

کلیدواژه ها:

خودتنظیمی یادگیری ، عملکرد تحصیلی ، راهبردهای شناختی ، راهبردهای فراشناختی ، خودنظارتی ، خودارزیابی ، انگیزش تحصیلی ، یادگیری دانش آموز