نقش محیط فیزیکی و روانی کلاس درس در ایجاد فضایی مناسب برای یادگیری فعال

یادگیری فعال به عنوان یکی از رویکردهای نوین آموزشی، بر مشارکت مستقیم فراگیران در فرآیند دانش سازی تاکید دارد. این پژوهش با هدف بررسی تاثیر متغیرهای محیط کلاس درس—اعم از ابعاد فیزیکی، چیدمان فضایی، نورپردازی، دما، صدا و جو عاطفی-روانی بر اثربخشی یادگیری فعال انجام شده است. یافته ها نشان می دهند که محیط کلاس درس تنها یک بستر فیزیکی خنثی نیست، بلکه به عنوان «معلم سوم» عمل کرده و می تواند مانع یا تسهیل گر اصلی برای تعاملات اجتماعی، تفکر انتقادی و همکاری گروهی باشد. در این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی و بدون استفاده از آمار و ارقام پیچیده، به تبیین مکانیسم های اثرگذاری محیط بر شناخت و هیجان دانش آموزان پرداخته شده است. نتایج حاکی از آن است که انعطاف پذیری فضایی، دسترسی به منابع اطلاعاتی و ایجاد حس تعلق و امنیت روانی، پیش شرط های ضروری برای تبدیل کلاس از یک فضای انتقال محور به یک اکوسیستم یادگیری پویا هستند.

کلیدواژه ها:

یادگیری فعال ، محیط کلاس درس ، چیدمان فضایی ، جو عاطفی ، طراحی آموزشی ، تعامل معلم و شاگرد.