نقش رهبری تحول آفرین مدیران مدارس در توانمندسازی معلمان و بهبود کیفیت مدرسه: مروری بر شواهد پژوهشی

مدرسه به عنوان یکی از مهم ترین سازمان های تربیتی و آموزشی، برای پاسخ گویی به تغییرات اجتماعی، فناورانه و حرفه ای، بیش از گذشته به رهبری موثر و توانمندکننده نیاز دارد. مدیر مدرسه تنها مسئول اداره امور اجرایی نیست، بلکه می تواند با ایجاد چشم انداز مشترک، حمایت از معلمان، فراهم کردن زمینه مشارکت و یادگیری جمعی و تقویت فرهنگ اعتماد، ظرفیت مدرسه برای بهبود مستمر را افزایش دهد. هدف این مقاله بررسی نقش رهبری تحول آفرین مدیران مدارس در توانمندسازی معلمان و تبیین پیامدهای آن برای کیفیت مدرسه است. مقاله با رویکرد مرور روایتی تحلیلی و با اتکا بر مطالعات نظری، مرورهای نظام مند، فراتحلیل ها و پژوهش های تجربی مرتبط با رهبری تحول آفرین، یادگیری حرفه ای معلمان، فرهنگ مدرسه و عملکرد آموزشی تدوین شده است. شواهد نشان می دهد که رهبری تحول آفرین می تواند از طریق نفوذ آرمانی، انگیزش الهام بخش، تحریک فکری و ملاحظات فردی، زمینه افزایش انگیزش، خودکارآمدی، مشارکت حرفه ای و رضایت شغلی معلمان را فراهم کند. همچنین این سبک رهبری با تقویت همکاری، مسئولیت جمعی، گفت وگوی حرفه ای و اجتماعات یادگیری حرفه ای، به توسعه ظرفیت یادگیری سازمانی مدرسه کمک می کند. اثر رهبری تحول آفرین بر کیفیت تدریس و یادگیری دانش آموزان نیز غالبا مستقیم و ساده نیست و از مسیرهایی مانند یادگیری معلم، فرهنگ مدرسه و همکاری حرفه ای شکل می گیرد. بنابراین رهبری تحول آفرین زمانی می تواند به بهبود پایدار کیفیت مدرسه منجر شود که از سطح شعار فراتر رفته و در ساختارها، روابط حرفه ای، تصمیم گیری مشارکتی و فرصت های واقعی رشد معلمان انعکاس یابد.

کلیدواژه ها:

رهبری تحول آفرین ، مدیر مدرسه ، توانمندسازی معلمان ، یادگیری حرفه ای ، فرهنگ مدرسه ، کیفیت مدرسه