رهبری توزیعی مدیران مدارس و نقش آن در مشارکت حرفه ای معلمان و بهبود مدرسه

مدرسه به عنوان یک سازمان آموزشی و اجتماعی، برای پاسخ گویی به نیازهای متغیر یادگیری و تربیت دانش آموزان، به شیوه هایی از رهبری نیاز دارد که بتواند ظرفیت های حرفه ای کارکنان را فعال و از مشارکت آنان در تصمیم گیری و حل مسائل مدرسه استفاده کند. رهبری توزیعی یکی از رویکردهایی است که مسئولیت و عمل رهبری را صرفا در اختیار مدیر نمی داند، بلکه آن را در تعامل میان مدیر، معلمان و دیگر اعضای مدرسه شکل گرفته می بیند. هدف این مقاله، بررسی و تحلیل شواهد پژوهشی درباره نقش رهبری توزیعی مدیران مدارس در مشارکت حرفه ای معلمان و بهبود عملکرد مدرسه است. روش مقاله، مرور روایتی و تحلیلی پژوهش های فارسی و انگلیسی مرتبط با رهبری توزیعی، رهبری معلم، توانمندسازی، اعتماد سازمانی، خودکارآمدی، یادگیری حرفه ای و بهبود مدرسه است. بررسی مطالعات نشان می دهد که رهبری توزیعی در صورت برخورداری از شرایط سازمانی مناسب، می تواند با افزایش اختیار و مسئولیت معلمان، تقویت اعتماد و فرهنگ همکاری، ایجاد فرصت های یادگیری حرفه ای و توسعه نقش های رهبری معلم، ظرفیت مدرسه برای حل مسئله و بهبود مستمر را افزایش دهد. در پژوهش های ایرانی نیز ارتباط مثبت رهبری توزیعی با توانمندسازی معلمان، تعالی سازمانی، اعتماد سازمانی، خودکارآمدی و رضایت شغلی گزارش شده است. با این حال، توزیع رهبری به معنای واگذاری ساده وظایف نیست و بدون شفافیت نقش ها، اعتماد متقابل، شایستگی حرفه ای، حمایت مدیر و ساختارهای مشارکتی ممکن است به انتقال مسئولیت بدون اختیار واقعی منجر شود. بر این اساس، رهبری توزیعی زمانی می تواند به بهبود مدرسه منجر شود که به عنوان یک فرایند سازمانی و حرفه ای، نه صرفا یک سبک مدیریتی، طراحی و اجرا شود.

کلیدواژه ها:

مدرسه ، رهبری ، رهبری توزیعی ، مشارکت حرفه ای معلمان