نقش هوش مصنوعی در بهبود فرایندهای تصمیم گیری مدیران مدارس

تحولات شتابان فناوری های دیجیتال و گسترش کاربرد هوش مصنوعی، الگوی سنتی مدیریت مدارس را با تغییرات اساسی مواجه ساخته است. مدیران مدارس در محیطی فعالیت می کنند که تصمیم گیری در آن مستلزم پردازش حجم زیادی از اطلاعات مربوط به عملکرد تحصیلی دانش آموزان، حضور و غیاب، منابع انسانی، برنامه ریزی آموزشی، ارتباط با والدین و تخصیص منابع است و اتکا به روش های سنتی پردازش اطلاعات می تواند سرعت، دقت و اثربخشی تصمیم ها را محدود کند. پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش هوش مصنوعی در بهبود فرایندهای تصمیم گیری مدیران مدارس و شناسایی ظرفیت ها، الزامات و چالش های استفاده از ابزارهای هوشمند در تصمیم گیری مدیریتی انجام شد. پژوهش با رویکرد کیفی و طرح پدیدارشناسی توصیفی انجام شد. مشارکت کنندگان شامل ۲۴ نفر از مدیران دارای تجربه مدیریتی و آشنایی با فناوری های دیجیتال بودند که به شیوه نمونه گیری هدفمند از نوع گلوله برفی انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته گردآوری و با استفاده از روش هفت مرحله ای کلایزی تحلیل شد. تحلیل مفهومی داده ها بر نقش هوش مصنوعی در گردآوری و یکپارچه سازی اطلاعات، تحلیل داده های آموزشی، شناسایی الگوها و روندها، پیش بینی مسائل، پشتیبانی از تصمیم گیری مبتنی بر شواهد، کاهش بار اداری و تقویت برنامه ریزی مدیریتی دلالت دارد. در عین حال، وابستگی به کیفیت داده ها، احتمال سوگیری الگوریتمی، ابهام در مسئولیت پذیری، حفظ حریم خصوصی، امنیت اطلاعات، ضعف سواد هوش مصنوعی و خطر جایگزین شدن قضاوت حرفه ای با خروجی های الگوریتمی از مهم ترین چالش های شناسایی شده است. برآیند تحلیل نشان می دهد که هوش مصنوعی زمانی می تواند کیفیت تصمیم گیری مدیران مدارس را ارتقا دهد که به عنوان ابزار پشتیبان تصمیم و نه جایگزین قضاوت انسانی مورد استفاده قرار گیرد. بنابراین، توسعه سواد هوش مصنوعی مدیران، ایجاد زیرساخت داده ای قابل اعتماد، تدوین چارچوب های اخلاقی و حقوقی و طراحی نظام تصمیم گیری انسان محور، الزامات اساسی بهره گیری اثربخش از این فناوری در مدیریت مدارس محسوب می شوند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، تصمیم گیری مدیریتی ، مدیران مدارس ، مدیریت آموزشی ، تصمیم گیری مبتنی بر داده ، رهبری مدرسه ، تحول دیجیتال