بررسی نقش برنامه های فرهنگی و هنری شهرداری تهران در ارتقای هویت شهری و تقویت حس تعلق شهروندان

کلان شهر تهران به عنوان پایتخت و مرکز ثقل تحولات سیاسی، اجتماعی و فرهنگی ایران، همگام با توسعه کالبدی شتابان، با بحران هویت شهری، گسست معنایی میان شهروندان و فضاهای شهری و کاهش چشمگیر حس تعلق خاطر و دلبستگی مکانی روبروست. در این میان، برنامه ها و رویدادهای فرهنگی و هنری به عنوان ابزارهای نرم مدیریت شهری، نقشی حیاتی در بازآفرینی معنای شهر و پیوند عاطفی شهروندان با محیط پیرامونی خود ایفا می کنند. پژوهش حاضر با هدف «بررسی نقش برنامه های فرهنگی و هنری شهرداری تهران در ارتقای هویت شهری و تقویت حس تعلق شهروندان» انجام گرفته است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از لحاظ روش شناسی، توصیفی-پیمایشی و آمیخته (کیفی و کمی) است. جامعه آماری در بخش کیفی شامل خبرگان مدیریت شهری و مدیران فرهنگی (۱۸ نفر) و در بخش کمی شامل شهروندان تهرانی (۳۸۴ نفر بر اساس فرمول کوکران) بودند. ابزار گردآوری داده ها مصاحبه نیمه ساختاریافته و پرسشنامه استاندارد بود. تحلیل داده های کمی با استفاده از تکنیک مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) و نرم افزارهای SPSS و SmartPLS انجام شد. یافته های پژوهش نشان داد که اجرای برنامه های فرهنگی و هنری در ابعاد «رویدادها و جشنواره های محله محور»، «هنرهای شهری و المان های بصری»، «آموزش های شهروندی و هویت ساز» و «فعالیت سراهای محله و خانه های فرهنگ»، تاثیر مثبت، مستقیم و معناداری بر ارتقای هویت شهری و تقویت حس تعلق شهروندان دارد (۰.۰۱ > p). نتایج ضریب مسیر نشان داد که بیشترین تاثیر مربوط به بعد رویدادهای محله محور و هنرهای بصری است. در پایان، راهبردهای اجرایی جهت اثربخشی بیشتر مداخلات فرهنگی شهرداری تهران ارائه گردید.

کلیدواژه ها:

برنامه های فرهنگی و هنری ، هویت شهری ، حس تعلق ، شهروندان ، شهرداری تهران ، مدیریت شهری.