وقف درآمد در فقه و حقوق موضوعه

وقف یکی از نهادهای مهم فقه اسلامی و حقوقی است که با هدف حبس عین و تسبیل منفعت، نقش قابل توجهی در تامین نیازهای عمومی و حمایت از امور خیر و اجتماعی دارد. یکی از مسائل قابل توجه در این زمینه، امکان و مشروعیت «وقف درآمد» و چگونگی تحقق آن در فقه و حقوق موضوعه است. پرسش اساسی آن است که آیا درآمد و منافع حاصل از اموال و فعالیت های اقتصادی می تواند به طور مستقل موضوع وقف قرار گیرد و در صورت پذیرش، شرایط و آثار حقوقی آن چیست. در فقه امامیه، با توجه به ماهیت وقف و لزوم وجود عین موقوفه، درباره امکان وقف منفعت یا درآمد دیدگاه های مختلفی مطرح شده است. در حقوق موضوعه ایران نیز مقررات قانون مدنی، با تاکید بر حبس عین و تسبیل منفعت، چارچوب خاصی برای تحقق وقف ارائه کرده است. پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی، ضمن بررسی مفهوم و مبانی وقف درآمد، دیدگاه های فقهی و مقررات حقوقی مرتبط را تحلیل می کند. نتایج پژوهش نشان می دهد که تفکیک میان «وقف عین با مصرف درآمد» و «وقف خود درآمد» برای حل بسیاری از ابهامات این حوزه ضروری است و پذیرش هر یک، آثار و شرایط متفاوتی در پی دارد.

کلیدواژه ها:

وقف ، درآمد ، منفعت ، عین موقوفه ، فقه امامیه ، حقوق موضوعه ، قانون مدنی ، واقف ، موقوف علیه