طراحی الگوی بهره برداری بهینه از فضاهای فرهنگی شهر تهران با تاکید بر افزایش مشارکت شهروندی

کلان شهر تهران به عنوان پایتخت و مرکز تحولات سیاسی، اجتماعی و فرهنگی ایران، علیرغم توسعه فیزیکی سراهای محله، فرهنگسراها و فضاهای عمومی فرهنگی، با چالش هایی نظیر کم بهره وری، عدم انطباق این فضاها با نیازهای واقعی شهروندان و پایین بودن نرخ مشارکت مردمی در مدیریت آن ها روبه روست. فضاهای فرهنگی بدون حضور و مشارکت فعال شهروندان به سازه هایی متروک و هزینه زا تبدیل می شوند. پژوهش حاضر با هدف «طراحی الگوی بهره برداری بهینه از فضاهای فرهنگی شهر تهران با تاکید بر افزایش مشارکت شهروندی» انجام گرفته است. این پژوهش از نظر هدف، توسعه ای-کاربردی و از لحاظ روش شناسی، توصیفی-پیمایشی و آمیخته (کیفی و کمی) است. جامعه آماری در بخش کیفی شامل خبرگان مدیریت شهری، مدیران فرهنگی و اساتید دانشگاه (۲۰ نفر) و در بخش کمی شامل شهروندان مناطق ۲۲گانه تهران (۳۸۴ نفر بر اساس فرمول کوکران) بودند. ابزار گردآوری داده ها مصاحبه نیمه ساختاریافته و پرسشنامه استاندارد بود. تحلیل داده های کمی با استفاده از تکنیک مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) و نرم افزارهای SPSS و SmartPLS انجام شد. یافته های پژوهش نشان داد که الگوی بهره برداری بهینه شامل چهار بعد اصلی «ساختاری-سازمانی»، «اقتصادی-مشارکتی (مدل PPP)»، «کالبدی-معماری» و «محتوایی-برنامه ای» است. نتایج آزمون فرضیه ها تایید کرد که پیاده سازی این ابعاد تاثیر مثبت، مستقیم و معناداری بر ارتقای بهره برداری از فضاها و افزایش مشارکت شهروندی دارد (۰.۰۱ > p). در نهایت، راهبردهای اجرایی جهت واگذاری مدیریت فضاهای فرهنگی به تشکل های مردمی ارائه گردید.

کلیدواژه ها:

بهره برداری بهینه ، فضاهای فرهنگی ، مشارکت شهروندی ، شهرداری تهران ، مدیریت شهری ، سرمایه اجتماعی.