بررسی نقش مهارت های اجتماعی در مشارکت کلاسی دانش آموزان عادی و استثنایی

مشارکت کلاسی یکی از مولفه های مهم یادگیری فعال و موفقیت تحصیلی دانش آموزان است و تحت تاثیر عوامل فردی، آموزشی و اجتماعی قرار دارد. یکی از مهم ترین عوامل موثر بر مشارکت کلاسی، برخورداری از مهارت های اجتماعی است. مهارت هایی مانند برقراری ارتباط، همکاری، رعایت نوبت، گوش دادن فعال، همدلی، خودکنترلی و حل تعارض به دانش آموز کمک می کنند تا در فعالیت های آموزشی و گروهی حضور موثرتری داشته باشد. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش مهارت های اجتماعی در مشارکت کلاسی دانش آموزان عادی و استثنایی انجام شده است. روش پژوهش توصیفی تحلیلی و مبتنی بر بررسی منابع فارسی و انگلیسی مرتبط با آموزش فراگیر، یادگیری اجتماعی هیجانی و تعامل همسالان است. یافته ها نشان داد دانش آموزانی که از مهارت های اجتماعی مطلوب تری برخوردارند، آمادگی بیشتری برای پاسخ گویی، پرسش کردن، همکاری گروهی و برقراری ارتباط با معلم و همکلاسی ها دارند. همچنین، آموزش مهارت های اجتماعی و برنامه های یادگیری اجتماعی هیجانی می تواند مهارت های ارتباطی، روابط همسالان، رفتار کلاسی و عملکرد تحصیلی دانش آموزان را بهبود دهد. در دانش آموزان استثنایی، ضعف در ارتباط اجتماعی، خودتنظیمی یا درک قواعد تعامل ممکن است مشارکت کلاسی را محدود کند؛ بااین حال، مداخلات مدرسه محور، حمایت همسالان و آموزش مستقیم مهارت های اجتماعی می توانند فرصت مشارکت آنان را افزایش دهند .نتایج همچنین نشان داد که مشارکت واقعی دانش آموزان استثنایی فقط با حضور در کلاس تحقق نمی یابد، بلکه نیازمند تعامل معنادار، پذیرش همسالان، نقش آفرینی در فعالیت ها و ایجاد احساس تعلق است. بنابراین، تقویت مهارت های اجتماعی باید برای دانش آموزان عادی و استثنایی، هم زمان و متناسب با نیازهای آنان، در برنامه های آموزشی مدرسه مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

مهارت های اجتماعی ، مشارکت کلاسی ، دانش آموزان عادی ، دانش آموزان استثنایی ، آموزش فراگیر