نقش مشارکت شهروندان در ارتقای کیفیت زندگی محلات تهران

مشارکت شهروندان یکی از مهم ترین سازوکارهای همسو کردن برنامه ها و خدمات مدیریت شهری با نیازهای واقعی ساکنان است. مسئله این مقاله آن است که با وجود گسترش کانال های ارتباطی و نهادهای محلی در کلان شهر تهران، سازوکار اثرگذاری مشارکت بر ابعاد گوناگون کیفیت زندگی در سطح محله به صورت منسجم تبیین نشده است. هدف پژوهش، تبیین نقش مشارکت شهروندان در ارتقای کیفیت زندگی محلات تهران و ارائه چارچوبی تحلیلی برای سنجش و بهبود آن است. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی تحلیلی و بر پایه مطالعه اسنادی و کتابخانه ای انجام شد و مبانی نظری مشارکت، سرمایه اجتماعی و کیفیت زندگی و پیشینه مطالعات داخلی و خارجی مرور و تحلیل گردید. یافته ها نشان می دهد مشارکت از طریق چهار سازوکار میانجی شامل اعتماد نهادی، سرمایه اجتماعی، شفافیت و پاسخ گویی و تناسب برنامه ها با نیاز محلی بر ابعاد کالبدی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی کیفیت زندگی اثر می گذارد. همچنین کانال های نهادی موجود در تهران عمدتا در سطوح اطلاع رسانی و مشورت خواهی قرار دارند و ظرفیت آن ها برای همکاری در تصمیم گیری و اجرا کمتر به کار گرفته شده است. نتیجه می گیریم که گذار از مشارکت نمادین به مشارکت مبتنی بر همکاری، همراه با شاخص های سنجش پذیر و بازخورد شفاف، شرط اصلی ارتقای پایدار کیفیت زندگی محله ای است.

کلیدواژه ها:

مشارکت شهروندان ، کیفیت زندگی ، محله ، مدیریت شهری ، تهران