نقش طراحی فضاهای فرهنگی جدید در جذب مشارکت مردم

این مقاله با هدف تبیین نقش طراحی فضاهای فرهنگی جدید در جذب و تقویت مشارکت مردم در حیات ‎فرهنگی و اجتماعی شهر، با رویکرد مروری تحلیلی تدوین شده است. مسئله اصلی پژوهش آن است ‎که ایجاد ساختمانها و مراکز فرهنگی، بدون توجه به کیفیت طراحی، دسترسی، خوانایی، انعطاف‎پذیری، هویت مکانی و مشارکت کاربران در فرایند شکلگیری و بهرهبرداری، الزاما به حضور فعال ‎شهروندان منجر نمیشود. در این مقاله، ادبیات مرتبط با طراحی مشارکتی، مکانسازی خلاق، فضای ‎عمومی، سرمایه اجتماعی، تعلق مکانی و مشارکت فرهنگی بررسی و عوامل موثر بر جذب مردم استخراج ‎شده است. یافتههای تحلیلی نشان میدهد که طراحی فضاهای فرهنگی هنگامی ظرفیت بیشتری ‎برای مشارکت ایجاد میکند که فضای فیزیکی با برنامه فرهنگی، دسترسی برابر، امکان مکث و ‎تعامل، تنوع فعالیت، انعطاف در استفاده، هویت و نشانههای بومی، امکان حضور گروههای مختلف و ‎سازوکارهای واقعی مشارکت پیوند بخورد. همچنین مشارکت مردم نباید فقط به حضور تماشاگرانه در ‎رویدادها محدود شود، بلکه میتواند از مشورت و همطراحی تا همکاری در برنامهریزی، تولید محتوا، ‎نگهداری و تصمیمگیری امتداد یابد. نتیجه اصلی مقاله آن است که فضای فرهنگی موفق، صرفا یک ‎ساختمان فرهنگی نیست، بلکه بستری اجتماعی برای شکلگیری تجربه مشترک، گفتوگو، ‎یادگیری، تولید فرهنگی و احساس تعلق است. بر همین اساس، طراحی فضاهای فرهنگی جدید باید از ‎رویکرد فرممحور به رویکرد انسانمحور و مشارکتمحور حرکت کند و شاخصهای استفاده و مشارکت ‎واقعی را در کنار شاخصهای کالبدی در ارزیابی پروژهها قرار دهد.‎

کلیدواژه ها:

طراحی فضاهای فرهنگی ، مشارکت مردم ، مکانسازی خلاق ، فضای عمومی ، تعلق مکانی