تاثیر فرهنگ مدرسه بر سلامت اجتماعی دانش آموزان از منظر جامعه شناسی آموزش

مدرسه به عنوان یکی از مهم ترین نهادهای اجتماعی کننده، نقشی بنیادین در شکل دهی به سلامت اجتماعی دانش آموزان ایفا می کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر فرهنگ مدرسه بر سلامت اجتماعی دانش آموزان از منظر جامعه شناسی آموزش انجام شده است. این مطالعه با رویکردی تحلیلی-توصیفی و بر مبنای تحلیل داده های ثانویه، به بررسی رابطه میان ابعاد فرهنگ مدرسه (شامل باورها و ارزش های مشترک، هنجارهای مشارکتی، جو مدرسه و روابط اجتماعی) و مولفه های سلامت اجتماعی کییز (شکوفایی اجتماعی، همبستگی اجتماعی، انسجام اجتماعی، پذیرش اجتماعی و مشارکت اجتماعی) می پردازد. یافته های پژوهش نشان می دهد که فرهنگ مدرسه از طریق سازوکارهای جامعه پذیری، شکل دهی هویت جمعی، ایجاد سرمایه اجتماعی و فراهم سازی بستر تعاملات مثبت، به طور معناداری بر سلامت اجتماعی دانش آموزان تاثیر می گذارد. در این میان، فرهنگ مدارس همکارانه و مشارکتی در مقایسه با فرهنگ های رقابتی و اقتدارگرا، تاثیر مثبت بیشتری بر توسعه مهارت های اجتماعی، احساس تعلق و پذیرش اجتماعی دانش آموزان دارد. یافته ها همچنین نشان می دهد که مولفه های هوش اخلاقی و فرهنگ مدرسه مجموعا حدود ۳۵/۷ درصد از واریانس رشد اجتماعی دانش آموزان را تبیین می کنند. نتایج این پژوهش بر ضرورت بازنگری در سیاست های آموزشی و برنامه های درسی با هدف تقویت فرهنگ مدرسه مشارکتی و ارتقای سلامت اجتماعی دانش آموزان تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

فرهنگ مدرسه ، سلامت اجتماعی ، جامعه شناسی آموزش ، جامعه پذیری ، سرمایه اجتماعی ، دانش آموزان ، جو مدرسه