شکاف بین سیاست گذاری فرهنگی متمرکز و مشارکت اجتماعی در ایران: یک مرور دامنه ای

سیاست گذاری فرهنگی در ایران طی دهه های گذشته عمدتا بر الگوهای متمرکز، نهادمحور و از بالا به پایین استوار بوده است؛ الگویی که در آن دولت و نهادهای رسمی نقش محوری در تعریف مسائل فرهنگی، تعیین اولویت ها و طراحی و اجرای برنامه های فرهنگی دارند. در مقابل، مشارکت اجتماعی و حضور فعال گروه های مدنی، اجتماعات محلی و شهروندان در فرایند سیاست گذاری فرهنگی می تواند به افزایش مشروعیت، اثربخشی و انطباق سیاست ها با نیازهای متنوع جامعه منجر شود. هدف این مقاله، شناسایی و ترسیم شواهد موجود درباره شکاف میان سیاست گذاری فرهنگی متمرکز و مشارکت اجتماعی در ایران است. این پژوهش با رویکرد مرور دامنه ای انجام شده و مطالعات مرتبط با سیاست گذاری فرهنگی، حکمرانی فرهنگی، مشارکت اجتماعی و نقش کنشگران غیردولتی در ایران را بررسی می کند. یافته های مطالعات موجود نشان می دهد که تمرکزگرایی نهادی، محدودیت کانال های مشارکت، ضعف سازوکارهای گفت وگوی دولت و جامعه، موازی کاری نهادی و غلبه رویکردهای دستوری از مهم ترین عوامل تداوم این شکاف هستند. در مقابل، تقویت نهادهای واسط، توسعه سازوکارهای مشارکت از پایین به بالا، افزایش شفافیت و پاسخ گویی و به رسمیت شناختن تنوع فرهنگی و اجتماعی می تواند زمینه کاهش این شکاف را فراهم کند. این مرور دامنه ای ضمن شناسایی روندهای اصلی پژوهش های موجود، خلاهای مطالعاتی در زمینه سنجش تجربی رابطه میان تمرکزگرایی سیاست گذاری فرهنگی و مشارکت اجتماعی در ایران را نیز برجسته می کند.

کلیدواژه ها:

سیاست گذاری فرهنگی ، مشارکت اجتماعی ، تمرکزگرایی ، حکمرانی فرهنگی ، جامعه مدنی ، ایران ، مرور دامنه ای