نقش هوش مصنوعی در ارتقای کیفیت آموزش وپرورش و تربیت نسل خلاق و آینده ساز

هوش مصنوعی به عنوان یکی از مهم ترین فناوری های تحول آفرین قرن بیست ویکم، ظرفیت بالایی برای تغییر فرایندهای یاددهی یادگیری، شخصی سازی آموزش، بهبود ارزشیابی، کاهش بار کاری معلمان و تقویت خلاقیت دانش آموزان دارد. هدف پژوهش حاضر، بررسی نقش هوش مصنوعی در ارتقای کیفیت آموزش وپرورش و تبیین الزامات استفاده از آن برای تربیت نسلی خلاق، نقاد، مسئله حل کن و آماده برای آینده است. این پژوهش با روش مروری تحلیلی و با استفاده از منابع فارسی و لاتین انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که هوش مصنوعی از طریق ارائه بازخورد فوری، تولید محتوای آموزشی، طراحی فعالیت های پروژه محور، شناسایی تفاوت های فردی، تحلیل عملکرد دانش آموزان و ایجاد محیط های یادگیری تعاملی می تواند کیفیت آموزش را افزایش دهد. همچنین، بهره گیری هدفمند از ابزارهای هوش مصنوعی در ایده پردازی، شبیه سازی، بازی های آموزشی و حل مسائل چندپاسخی، زمینه رشد خلاقیت و نوآوری را فراهم می کند. با وجود این، چالش هایی مانند کاهش تعامل انسانی، وابستگی دانش آموزان، سوگیری الگوریتمی، نقض حریم خصوصی، نابرابری دسترسی و تهدید اصالت علمی نیز وجود دارد. بنابراین، هوش مصنوعی نباید جایگزین معلم شود، بلکه باید به عنوان دستیار حرفه ای معلم و ابزار توانمندساز یادگیرنده به کار گرفته شود. تحقق این هدف، به آموزش سواد هوش مصنوعی، تدوین سیاست های اخلاقی، تقویت زیرساخت های دیجیتال و بازطراحی شیوه های ارزشیابی نیاز دارد. (جعفری، شاه محمدی و قندالی، ۱۴۰۲؛ UNESCO, ۲۰۲۳)

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، آموزش وپرورش ، یادگیری شخصی سازی شده ، خلاقیت ، تفکر انتقادی ، نسل آینده ساز ، فناوری آموزشی