آموزش مهارتهای روانشناختی-اجتماعی در کودکان با اختلال طیف اتیسم

اختلال طیف اتیسم (ASD) یک اختلال عصبی-تحولی است که با نقایص پایدار در ارتباط اجتماعی، تعاملات متقابل و الگوهای رفتاری، علایق و فعالیت های تکراری و محدود مشخص می شود(آمریکن سایکاتریک، ۲۰۱۳). یکی ازچالش برانگیزترین موضوع ها دراین کودکان، آموزش مهارت های روانشناختی-اجتماعی است. مهارت های اجتماعی به عنوان پیش نیاز اساسی برای این کودکان می باشد. مقاله حاضر با هدف مرور مداخلات و آموزش مهارت های روانشناختی-اجتماعی کودکان با اختلال طیف اتیسم انجام شده است. روش پژوهش، پایگاه های داده معتبر بین المللی از جمله PubMed، Scopus، Web of Science، PsycINFOوERIC، همچنین پایگاه های فارسی شاملSID، Magiran و نورمگز مورد جستجو قرار گرفته و بررسی و تحلیل شدند.یافته ها نشان می دهد مداخلات موثر در سه دسته کلی طبقه بندی می شوند: ۱-مداخلات رفتاری-تحولی شامل تحلیل رفتار کاربردی(ABA)، ۲-مداخلات شناختی-اجتماعی شامل برنامه های آموزش شناخت اجتماعی(SCT)، داستان های اجتماعی و بازتوانی شناختی، و ۳-مداخلات مبتنی بر فناوری شامل آموزش با کمک ربات، واقعیت مجازی و بازی های رایانه ای. همچنین مداخلات خانواده محور و برنامه های همتامحور به عنوان عوامل تعدیل کننده موثر بودند.نتایج نشان داد مداخلات ترکیبی که چندین رویکرد را به طور همزمان به کار می گیرند، بیشترین اثربخشی را در بهبود مهارت های اجتماعی کودکان با ASD دارند. یافته ها می تواند راهنمای عملی برای درمانگران، مربیان و خانواده ها در انتخاب مداخلات مبتنی بر شواهد باشد.

کلیدواژه ها:

اتیسم ، اختلال طیف اتیسم ، مهارت های روان شناختی اجتماعی ، ارتباط اجتماعی ، آموزش روان شناختی