دوزبانگی و آموزش ابتدایی عشایر: چالش های زبان مادری (لری بویراحمدی) در یادگیری فارسی

دانش آموزان عشایری کهگیلویه و بویراحمد با زبان مادری لری بویراحمدی وارد مدرسه می شوند، در حالی که زبان آموزش، فارسی است. این ناهمگونی زبانی، فرآیند یادگیری را در دوره ابتدایی با چالش جدی مواجه می کند. هدف این پژوهش، بررسی ابعاد دوزبانگی در مدارس ابتدایی عشایری این استان و ارائه راهکارهایی برای تسهیل یادگیری زبان فارسی بدون حذف زبان مادری است. روش تحقیق کیفی از نوع پدیدارشناسی با استفاده از مصاحبه نیمه ساختاریافته با ۱۰ معلم ابتدایی عشایری، ۶ مدیر مدرسه و ۱۲ نفر از اولیای دانش آموزان انجام شد. داده ها با روش تحلیل مضمون تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که رویکرد غالب در مدارس، «جایگزینی زبانی» است که به ضعف در هر دو زبان می انجامد. دانش آموزان در ماه های نخست تحصیل با مشکل درک شنیداری و گفتاری فارسی مواجه اند و معلمان فاقد مهارت های تخصصی برای آموزش زبان دوم به کودکان هستند. همچنین مشخص شد که فقدان دوره پیش دبستانی موثر در مناطق عشایری، شکاف زبانی را عمیق تر می کند. بر اساس یافته ها، پیشنهاد می شود برنامه های آماده سازی زبانی پیش از دبستان، تربیت معلمان دوزبانه و تولید محتوای آموزشی مبتنی بر زبان مادری در دستور کار قرار گیرد. نتیجه گیری نهایی آن است که بهره گیری از رویکرد «دوزبانگی افزودنی» به جای «جایگزینی زبانی»، هم یادگیری فارسی را تقویت می کند و هم هویت فرهنگی دانش آموزان عشایری را حفظ می نماید.

کلیدواژه ها:

دوزبانگی ، زبان مادری ، آموزش ابتدایی عشایری ، لری بویراحمدی ، کهگیلویه و بویراحمد