حکم فقهی طهارت در سجده سهو

امتثال سجده سهو بعد از نماز به دلیل برخی برخی خلل در نماز نظیر نسیان سجده، به اجماع فقهاء واجب است. با این حال، کیفیت سجده سهو محل اختلاف است. از جمله موارد اختلافی، حکم طهارت در سجده سهو است. پژوهش پیش رو با استفاده از روش تحلیلی- کتابخانه ای و بررسی نظرات صاحب نظران به یافته های ذیل دست یافته است: گروهی از فقهاء با استناد به ملازمه طهارت با فوریت سجده سهو، جهت مکملیت سجده سهو برای نماز، جریان قاعده اشتغال و ظهور طائفه ای از روایات بر جزئیت سجده سهو برای نماز، حکم به وجوب طهارت سجده سهو نموده اند. در مقابل، برخی فقهاء ضمن تضعیف ادله، راوایات دال بر جزئیت را به دلیل اعراض مشهور و تقیه ای بودن مردود دانسته‎اند. این دسته از فقهاء بر این باورند که سجده سهو در شریعت به عنوان واجب نفسی و مستقل از نماز جعل شده است و لذا استخراج احکام آن نیز باید با قطع از نظر احکام نماز مورد کاوش فقهی قرار گیرد. در نتیجه، فقهاء دسته دوم، با توجه به اطلاق ادله و عدم دلیل خاص در مسئله، صرف تحقق عنوان سجده در امتثال سجده را کافی دانسته و در موارد شک در شرطیت امری نیز اصل برائت جاری کرده اند. با این حال، اصل حسن احتیاط در مسئله، یک امر پسندیده تلقی شده است.

کلیدواژه ها:

طهارت ، سجده سهو ، قاعده اشتغال ، اعراض مشهور ، اطلاق ، تقیه ، برائت