بررسی نقش خانواده در شکل گیری هویت جوانان از دیدگاه روانشناسی

هویت یکی از مهم ترین مولفه های شخصیت انسان است که در فرایند رشد، به ویژه در دوره نوجوانی و جوانی، شکل و انسجام بیشتری پیدا می کند. جوان در این دوره با پرسش هایی درباره خود، ارزش ها، باورها، اهداف، روابط اجتماعی و جایگاه خویش در جامعه مواجه می شود و تلاش می کند تصویری نسبتا پایدار و منسجم از خود به دست آورد. در این میان، خانواده به عنوان نخستین و مهم ترین محیط اجتماعی شدن فرد، نقش اساسی در شکل گیری هویت جوانان دارد. نوع روابط والدین با فرزندان، شیوه های تربیتی، میزان حمایت عاطفی، الگوی ارتباطی خانواده، ارزش ها و باورهای حاکم بر آن و میزان استقلالی که به جوان داده می شود، می تواند بر نحوه شکل گیری هویت فردی، اجتماعی، اخلاقی و فرهنگی آنان تاثیرگذار باشد. از دیدگاه روان شناختی، خانواده سالم می تواند با فراهم کردن احساس امنیت، تعلق و پذیرش، زمینه لازم را برای شناخت بهتر خود و دستیابی به هویتی منسجم فراهم کند. در مقابل، تعارضات شدید خانوادگی، طرد عاطفی، کنترل افراطی یا بی توجهی والدین ممکن است فرایند هویت یابی را با دشواری مواجه سازد. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش خانواده در شکل گیری هویت جوانان از دیدگاه روان شناسی، به تحلیل تاثیر روابط خانوادگی، سبک های فرزندپروری، حمایت عاطفی، ارتباط والدین و فرزندان و استقلال طلبی جوانان در فرایند هویت یابی می پردازد. نتایج این بررسی نشان می دهد که خانواده می تواند با ایجاد محیطی حمایتگر، پذیرنده و در عین حال هدایت کننده، نقش مهمی در شکل گیری هویت سالم، احساس خودارزشمندی و افزایش توانایی جوانان برای تصمیم گیری و مشارکت اجتماعی ایفا کند.

کلیدواژه ها:

خانواده ، هویت ، جوانان ، هویت یابی ، روان شناسی رشد ، سبک فرزندپروری ، روابط خانوادگی