تاثیر مقایسه شدن دانش آموزان ابتدایی با یکدیگر بر عزت نفس آنان

مقایسه کردن دانش آموزان با یکدیگر، پدیده ای رایج در نظام های آموزشی است که از سوی معلمان، والدین و حتی خود دانش آموزان صورت می گیرد. این مقاله مروری با هدف بررسی تاثیر مقایسه شدن دانش آموزان دوره ابتدایی با یکدیگر بر عزت نفس آنان تدوین شده است. یافته های حاصل از مرور پژوهش های داخلی نشان می دهد که مقایسه شدن در سه سطح اصلی شامل مقایسه از سوی معلمان (از طریق ارزشیابی های آشکار و پنهان)، مقایسه از سوی والدین (از طریق مقایسه فرزند با دیگران) و مقایسه در میان همسالان (از طریق رقابت و سلسله مراتب اجتماعی) صورت می گیرد. نتایج پژوهش ها نشان می دهد که مقایسه شدن مکرر و بدون توجه به تفاوت های فردی، به ویژه در دانش آموزانی که در مقایسه ها جایگاه پایین تری کسب می کنند، با کاهش معنادار عزت نفس، افزایش اضطراب، تضعیف انگیزه تحصیلی و بروز مشکلات رفتاری همراه است. در مقابل، ارزشیابی های فردی و تشویق های مبتنی بر تلاش و پیشرفت شخصی، می توانند به حفظ و تقویت عزت نفس دانش آموزان کمک کنند. نتیجه گیری مقاله بر ضرورت بازنگری در روش های ارزشیابی، آگاهی بخشی به معلمان و والدین درباره پیامدهای روان شناختی مقایسه کردن، و جایگزینی رویکردهای تشویقی و فردی به جای رویکردهای رقابتی و مقایسه ای تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

مقایسه اجتماعی ، عزت نفس ، دانش آموزان ابتدایی ، ارزشیابی تحصیلی ، روان شناسی تربیتی