نقش تکنولوژی های آموزشی (EdTech) در پوشش نیازهای یادگیری اختصاصی

تکنولوژی های آموزشی (EdTech) در دو دهه اخیر به یکی از ارکان تحول نظام های آموزشی جهان تبدیل شده اند و وعده اصلی آنها، فراتر از تسهیل دسترسی، شخصی سازی یادگیری و پاسخ به نیازهای متفاوت یادگیرندگان است. این مقاله با رویکردی تحلیلی-توصیفی و بر پایه مرور نظام مند ادبیات پژوهشی داخلی و بین المللی، به بررسی نقش EdTech در پوشش نیازهای یادگیری اختصاصی می پردازد. یافته ها نشان می دهد که فناوری های آموزشی از سه مسیر کلیدی به شخصی سازی یادگیری کمک می کنند: الف) انطباق محتوا و مسیر یادگیری با سطح توانایی، سرعت پیشرفت و سبک یادگیری هر فرد؛ ب) فراهم سازی بازخورد هدفمند و لحظه ای برای شناسایی دقیق خطاها و اصلاح مسیر یادگیری؛ ج) گسترش دسترسی برای یادگیرندگان با نیازهای ویژه از طریق ابزارهای کمکی، محتوای چندحسی و محیط های یادگیری انطباق پذیر. با این حال، شواهد حاکی از آن است که کارآمدی این فناوری ها به شدت وابسته به زیرساخت های پایدار، سواد دیجیتال معلمان، و طراحی آموزشی عدالت محور است. در بستر ایران، عواملی نظیر شکاف دیجیتال، ضعف زیرساخت ها و کمبود آموزش تخصصی معلمان، تحقق کامل وعده شخصی سازی از طریق EdTech را محدود کرده است. نتیجه گیری مقاله بر ضرورت حرکت از «فناوری به عنوان ابزار» به «فناوری به عنوان نظام پشتیبان یادگیری اختصاصی» تاکید دارد و پیشنهاد می کند که سرمایه گذاری در EdTech بدون توجه همزمان به توانمندسازی معلمان و کاهش نابرابری های دسترسی، نه تنها شکاف آموزشی را کاهش نمی دهد، بلکه می تواند آن را عمیق تر سازد.

کلیدواژه ها:

تکنولوژی آموزشی ، یادگیری اختصاصی ، شخصی سازی یادگیری ، فناوری های انطباق پذیر ، عدالت آموزشی